بخش دوم
✍سمیه شهریسوند / معلم و فعال صنفی معلمان
۴- مدیران آزارگر: این بخش بیشتر به درد معلمان زنی میخورد که با مدیران مرد کار میکنند.
اگر در محیط کار احساس ناامنی دارید و رفتارهای مدیرتان از دید شما به آزارجنسی شباهت دارد ولی دوپهلو است، به درک و شناخت خودتان شک نکنید. ما زنها آنقدر از این تجربهها داریم که تا کنون من ندیدهام زنی به اشتباه رفتاری سالم را آزار احساس کند. همیشه با گذر زمان آن فرد ماهیت واقعی خودش را نشان میدهد. برخی مدیران به خاطر تحصیلات و جایگاه اجتماعی بلدند چطور رفتار کنند که نه آرامش داشته باشید و نه علناً بتوانید بگویید از مرزها عبور کرده است. بنابراین نه میتوانید مثل یک مزاحم خیابانی حرف تندی نثارش کنید و بروید و نه اجبار محیط کار اجازه میدهد ارتباط را محترمانه قطع کنید. آنها دائم شما را در وضعیتی بلاتکلیف و سردرگم نگه میدارند و گاه حتی به درک و شعور خودتان شک میکنید ولی تصور میکنید شاید بدبین شدهاید ولی اطمینان میدهم اینگونه نیست.
هروقت کسی رفتارهایی دارد که نیتش نامعلوم است حق دارید با صراحت تمام و قاطعیت مرزهایتان را اعلام کنید. حرف شما در مورد مرزهای خودتان است نه شخصیت او پس حق ندارد از آنها عبور کند.
مثال: ساعت ده شب است و پس از ردوبدل کردن چند پیام کاری ضروری در شاد، مدیر برای شما ایموجی قلب میفرستند و ناگهان از ضمیر جمع به مفرد جابجا میشود و میگوید شبت خوش!
شک نکنید این رفتار بیمنظور نیست.
پیشنهاد میکنم در فضای مجازی وارد بحث با او نشوید چون اغلب این همان چیزی است که دنبالش هستند. فردا در محیط کار خیلی روشن بگویید حدس میزنم شاید قصد بدی نداشتید ولی این نوع پیام دادن در روابط رسمی و کاری برای من خوشایند نیست و لطفاً از این به بعد به مرزهای من احترام بگذارید و همانطور که در جمع رفتار میکنید پیام بدهید. وارد بحث یا شنیدن توجیهاتش هم نشوید. پیامتان را بدهید و بروید.
اگر هم مدیر پا را فراتر از مرزها گذاشت و مثلاً گفت خوب میتونیم رابطه رو صمیمی کنیم، به صراحت اعلام کنید نه تنها تمایلی به این کار ندارید بلکه اگر تکرار شود به هیات تخلفات گزارش خواهید داد و همچنین به بقیه معلمهای خانم هم هشدار میدهید که در ارتباط با او مراقب باشند.
مسئله گزارش رفتارهای آزارگرانه را جدی بگیرید و همچنین هشدار به همجنسان خودمان در مورد چنین افرادی. آزارگری حفظ حریم خصوصی و رازداری ندارد. اینجا جایی نیست که نگران آبروی فرد باشید، اینجا جایی است که باید نگران امنیت روانی زنان و سلامت محیط کار باشید.
۵- مدیران غاصب: برخی مدیران دزد اعتبار زحمتهای کارکنانشان هستند. در مقابل چنین افرادی از مطالبه حقتان خجالت نکشید. کارهای خارج از وظیفه را رایگان و بیچشمداشت برای سازمان نپذیرید. عمداً گفتم برای سازمان که بدانید حساب کودکان از سازمان جداست. شما میتوانید به خواست خود برای بچهها کارهای مختلفی انجام دهید ولی هیچ کاری را داوطلبانه و بیدستمزد برای سازمان انجام ندهید. برای دستمزد، پاداش، تشویقی یا حتی مرخصی تشویقی درخواست دهید. اجازه ندهید زحمت را شما بکشید و مدیر و معاون پاداشش را بگیرند. کارهای رایگان برای سازمان فقط باعث عقب کشیدن دولتها از انجام وظیفهشان میشود و روزبهروز مسئله آموزش را بیشتر به حاشیه میبرد.
۶- مدیران تنشزا: برخی مدیران عادت دارند با تکرار مدوام خواستههایی ریز و درشت و گرفتن اجباری تایید معلمان و خشمگین کردن آنها، فضای مدرسه را پرتنش کنند. بعد با کوچکترین مخالفتی قشقرق راه میاندازند و چنان بحرانی در دفتر به وجود میآورند که حتی گاه به برخورد فیزیکی و ناسزا گفتن میکشد.
نیاز نیست برای تمام خواستههای نامعقول این دسته استدلال نفی بیاورید یا علناً جواب رد بدهید. گاهی هنر کار در محیطهای آسیبزا توانایی ندیدن و نشنیدن و عبور کردن است. گاه میتوان سکوت کرد. گاه می توان فقط یک بله یا درست است گفت و رفت و در کلاس درس همان ایدههای خود را اجرا کرد. این اشتباهی بود که من سالهای اول تدریس زیاد مرتکب میشدم چون دائم در تلاش بودم به مدیر اثبات کنم چرا روشی که اصرار دارد استفاده کنیم نادرست است. دوستم زهرا گفت سمیه بگو چشم و برو در کلاس کار خودت را بکن. ناگهان فکر کردم چرا به ذهن خودم نرسید؟ بعد از آن هم راحت شدم و کسی هم کاری به روشم نداشت. او فقط میخواست قدرتش را به ما ثابت کند وگرنه نه دغدغه آموزش داشت و نه حال پیگیری دستوراتش را.