دو سال است که در یکی از روستاهای استان لرستان برای دانش‌آموزان ابتدایی تدریس می‌کنم.
با ماشین یکی از معلمان آن مسیر، که سرویس چهار معلم دیگر شده، تا روستایی که جاده‌ی آسفالت دارد، می‌روم.
با موتور سیکلت نه چندان آبرومندم که در مدرسه همین روستا می‌گذارم، به روستای محل خدمتم که حدود پنج کیلومتر راه مالرو دارد، می‌روم.
یک روز، بعد از تعطیل شدن مدرسه و رفتن دانش‌آموزان به خانه، به طرف موتورم رفتم که به سرویس برسم.
چند بار هندل زدم، روشن نشد، پیاده شدم تا ببینیم مشکل چیست.
در حین بررسی علت روشن نشدن موتور، یکی از دانش‌آموزان سال قبل که پایه‌ی ششم را تمام کرده بود، به طرفم آمد، سلام کرد و گفت: آقا باز هم خراب شده؟ با بی حوصلگی گفتم: بله، این هم خیلی اذیتم می‌کند.
گفتم: برای ادامه تحصیل به روستای همجوار می‌روی، یا به شهر؟
گفت: نه آقا، درس نمی‌خوانم. گفتم: چرا پدرت اجازه نمی‌دهد؟
گفت: نه، مگر برادرم و … بچه‌های روستا که درس خواندند، دیپلم و لیسانس گرفتند، چه کاره شدند؟ بیکارند و بعضی در روستا مانده‌اند.
گفتم: حالا می‌خواهی چه کاری بکنی؟ گفت: آقا ببخشید، می‌خواهم تریاک بکارم، درآمدش خیلی خوب است، با چند سال کاشت تریاک می‌توانم مثل … ماشین بخرم، و پول خوبی جمع کنم.
دستانم شل شدند، تکانی خوردم، و گفتم: چه می‌گویی پسر!
( نه از روی وجدان درد و این حرف‌ها )
تریاک چیه؟ برو درست را بخوان، سرنوشت همه مثل هم نیست، تو خیلی استعداد داری، حتما به جای خوبی می‌رسی.
ساکت شد. حرفی بین ما رد و بدل نشد.
با کمی ور رفتن با موتور، بالاخره روشن شد. تعارف کرد به خانه بروم، گفتم: دیر شده باید به سرویس برسم، خداحافظی کردم و راه افتادم.
همکاران مدتی منتظرم ایستاده بودند، چون بدرستی حدس زده بودند که موتورم خراب شده، عذرخواهی کردم، موتور را در مدرسه گذاشتم و به طرف شهر راه افتادیم.
چند روز از این ماجرا گذشت، خبر اعدام یکی دیگر از جوانان به خاطر خرید و فروش مواد مخدر در شهر پیچید؛ نه اینکه اولین اعدام باشد، نه، آن ماه سومین اعدام بود.
ذهنم به گفت‌وگو با دانش‌آموزم در خصوص کاشت تریاک و ترک تحصیل پرتاب شد.
به فکر فرو رفتم. کاشت آزاد تریاک، فقر، بیکاری، تفکر یک شبه پولدار شدن همگانی، قانون، دولت، قوه قضاییه، جوانان، اعتیاد، زندان، اعدام.
و تصور اعدام دانش‌آموزم…
مدتی گذشت، پدر همان دانش‌آموز را دیدم که به مزرعه می‌رفت، جوان بود، دیپلم داشت، سری بین سرها داشت.
به طرفم آمد، تعارف کرد که ناهار به خانه‌اش بروم، تشکر کردم و از فرزندش پرسیدم، که چرا ادامه تحصیل نداده؟ مانع نشوید، فرد با استعدادی است.
گفت: اصرار کردیم، ولی می‌خواهد شغل آزاد داشته باشد، کشاورزی کند و …
گفتم: به فکر کاشت تریاک افتاده، بچه است، درست نیست در این سن و سال دست به خطر بزند، ببین چقدر جوانان به دام اعتیاد می‌افتند، خانه خراب می‌شوند و نهایتاً سرشان روی دار می‌رود.
گفت: چکار کنیم، وضعیت این است، نمیشه نسل اندر نسل ما در فقر و بدبختی دست و پا بزنند، الان که کشت تریاک آزاد شده و این همه درآمد دارد، درس خواندن چه معنایی دارد؟
نهایتش، به دانشگاه بروند، کارمند شوند، برای بیست میلیون تومان برده شوند.
حرفایش را قطع کردم، با تندی گفتم: چه می‌گویی؟ تو یک پدر هستی، چرا با دست خودت می‌خواهی بچه‌ات را به دار اعدام بسپاری؟ کمی فکر کن. ببین خودت قربانی اعتیادی، بیشتر جوانان همین روستای کوچک گرفتار اعتیاد هستند، چرا فکر نمی‌کنید؟
گفت: ببخشید آقا، نمی‌خواهی از این زندگی خلاص شوی؟
رفت، به کلاس برگشتم، ذهنم توان تدریس نداشت.
هجوم سوالات بی جواب: راستی به کجا ما را می‌برند؟
خلاصی از کدام زندگی؟ معلمی چیست؟ خروجی آموزش و پرورش؟ دغدغه حاکمان؟ جنگ؟ انسان؟ قربانی؟ فقر؟ پول؟ اعدام؟
پی نوشت:
مطالب ارسالی از طرف شورا راستی آزمایی شده است وبه خاطر حفظ امنیت معلم از نام بردن آنان خودداری می‌شود.
یادداشت های مندرج در کانال شورا لزوما مواضع شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران را منعکس نمی‌کند.