دبیرکل سازمان آموزش بین‌الملل (Education International – EI)
اولین سخنران بعد از بازگشایی رسمی دیوید ادواردز بود. سخنرانی دیوید ادواردز بر دفاع از آموزش عمومی، تقویت همبستگی میان اتحادیه‌های معلمان، حفظ جایگاه حرفه معلمی و مواجهه مسئولانه با گسترش هوش مصنوعی در نظام‌های آموزشی متمرکز بود. پیام محوری او این بود که آموزش پیش از آنکه یک فرایند فناورانه باشد، فعالیتی انسانی و اجتماعی است و معلمان باید در مرکز هرگونه تحول آموزشی باقی بمانند.
۱. همبستگی بین‌المللی؛ پایه دفاع از حقوق معلمان
دیوید ادواردز بر اهمیت همبستگی میان معلمان و اتحادیه‌های آموزشی در کشورهای مختلف تأکید کرد. از نگاه او، مسائل مربوط به آموزش و شرایط کار معلمان را نمی‌توان صرفاً مشکلاتی محلی یا ملی دانست؛ زیرا تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فناورانه بر نظام‌های آموزشی کشورهای مختلف تأثیر می‌گذارند.
همبستگی بین‌المللی به اتحادیه‌ها کمک می‌کند تا تجربه‌های خود را به اشتراک بگذارند، از یکدیگر حمایت کنند و در برابر سیاست‌هایی که استقلال حرفه‌ای معلمان یا کیفیت آموزش عمومی را تضعیف می‌کنند، موضع مشترک داشته باشند.
او همچنین بر ضرورت حمایت از همکاران در کشورهایی تأکید کرد که معلمان در آن‌ها با شرایط دشوار، ناامنی، جنگ یا محدودیت‌های حرفه‌ای مواجه‌اند.
نکته کلیدی: قدرت اتحادیه‌های آموزشی تنها به تعداد اعضای آن‌ها وابسته نیست؛ بلکه به توانایی آن‌ها در همکاری، سازمان‌دهی و دفاع جمعی از حقوق معلمان نیز بستگی دارد.
۲. آموزش عمومی؛ حقی همگانی و مسئولیتی اجتماعی
یکی از محورهای مهم سخنرانی، ضرورت دفاع از آموزش عمومی و جلوگیری از تضعیف آن بود.
آموزش عمومی نقشی اساسی در ایجاد فرصت‌های برابر، کاهش نابرابری‌های اجتماعی و فراهم کردن امکان رشد و یادگیری برای همه دانش‌آموزان دارد. اگر کیفیت آموزش به میزان درآمد خانواده‌ها وابسته شود، فرصت‌های آموزشی نیز به‌طور فزاینده‌ای نابرابر خواهند شد.
در این چارچوب، دیوید به اهمیت سرمایه‌گذاری در معلمان، حمایت از مدارس و تقویت نظام‌های آموزشی عمومی اشاره کرد.
از این دیدگاه، آموزش باکیفیت نباید امتیازی ویژه برای گروهی محدود باشد؛ بلکه باید به‌عنوان حقی اساسی برای همه یادگیرندگان در نظر گرفته شود.
۳. معلم انسانی و رابطه معلم ـ دانش‌آموز
یکی از روشن‌ترین پیام‌های سخنرانی دیوید ادواردز، تأکید بر اهمیت روابط انسانی در آموزش بود.
آموزش تنها به معنای ارائه اطلاعات، حفظ کردن مطالب یا پاسخ دادن به پرسش‌های آزمون نیست. یادگیری مؤثر به تعامل انسانی، شناخت نیازهای دانش‌آموز، اعتماد متقابل، تشویق، گفت‌وگو و راهنمایی حرفه‌ای نیاز دارد.
معلم در کلاس درس فقط انتقال‌دهنده دانش نیست؛ بلکه می‌تواند به دانش‌آموز کمک کند تا توانایی تفکر انتقادی، استقلال فکری، مسئولیت‌پذیری و مهارت‌های اجتماعی خود را پرورش دهد.
به همین دلیل، رابطه میان معلم و دانش‌آموز باید حفظ و تقویت شود. فناوری ممکن است بخشی از فرایند یادگیری را تسهیل کند، اما نباید اهمیت این رابطه انسانی را نادیده بگیرد.
این دیدگاه در ادامه مباحث نشست نیز مطرح شد؛ به‌ویژه در ارتباط با «اجماع سانتیاگو» که بر اهمیت رابطه معلم و دانش‌آموز و ضرورت حفاظت از آن تأکید دارد.
۴. هوش مصنوعی؛ ابزار کمکی یا جایگزین معلم؟
دیوید نسبت به رویکردهایی که هوش مصنوعی را راه‌حلی برای کاهش نیاز به معلمان معرفی می‌کنند، هشدار داد.
گسترش فناوری‌های آموزشی می‌تواند فرصت‌هایی برای دسترسی به منابع یادگیری، شخصی‌سازی آموزش و پشتیبانی از فعالیت‌های معلمان فراهم کند. بااین‌حال، مسئله اصلی این است که این فناوری‌ها با چه هدفی و تحت چه شرایطی به کار گرفته می‌شوند.
اگر هوش مصنوعی برای پشتیبانی از معلم استفاده شود، می‌تواند بخشی از کارهای آموزشی را تسهیل کند. اما اگر هدف اصلی استفاده از آن کاهش حضور معلمان، پایین آوردن هزینه‌ها یا جایگزین کردن تعامل انسانی باشد، پیامدهای آن برای کیفیت آموزش و عدالت آموزشی باید به‌دقت بررسی شود.
دیوید همچنین بر این نکته تأکید داشت که نباید صرفاً به دلیل امکان اندازه‌گیری یا خودکارسازی یک فعالیت، آن را برای واگذاری به فناوری مناسب بدانیم. بسیاری از جنبه‌های مهم آموزش، مانند ایجاد اعتماد، درک شرایط عاطفی دانش‌آموز و پرورش قضاوت مستقل، به‌سادگی قابل اندازه‌گیری نیستند.
پیام اصلی این بخش: فناوری باید در خدمت معلمان و دانش‌آموزان باشد، نه اینکه جایگزین رابطه انسانی و مسئولیت حرفه‌ای معلم شود.
ادامه این سخنرانی را اینجا بخوانید