“ایستادن در کنار معلمان (۶۰ سال حمایت از حرفه معلمی، ارتقای جایگاه معلمان و بازآفرینی فرداهایمان)” بە عنوان شعار سال ٢٠٢٦ سازمان جهانی آموزش (ei) انتخاب شدە است. این شعار در همان نگاە اول حاوی دو پیام کلیدی است: ١- نقش معلمان در توسعە و ساختن آیندە حیاتی‌ست ٢- معلمان برای انجام رسالت خود بە حمایت و همراهی جامعە و ساختارهای مختلف رسمی و غیررسمی نیازد دارند.
سیزدهم مهر (روز جهانی معلم) مناسبتی‌ست هم برای بزرگ‌داشت و قدرشناسی از زحمات و فداکاریهای معلمان و هم یادآوری این حقیقت روشن کە هیچ نظام آموزشی بدون معلمِ برخوردار از امنیت، آزادی، منزلت و معیشت عزتمندانە موفق نخواهد شد و بە اهدافش نخواهد رسید. نظام آموزشی هم کە ناکارآمد و فشل باشد وضعیت مملکت در حوزەهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و… قابل پیش‌بینی است.
گرچە در برخی از مناطق جهان معلمان در شرایط بهتر و با دغدغە کمتری بە فعالیت حرفەای می‌پردازند اما متاسفانە در اکثر کشورها بە خاطر سیاستهای غلط، بحران‌های اقتصادی و رویکردهای ناکارآمد و ضدآموزشی، شرایط کاری و معیشتی معلمان با استانداردها و وضعیت مطلوب فاصلە دارد. در مملکت ما اما این مسئلە بسیار بسیار بغرنج و بحرانی‌تر است. تنوع مدارس در ایران، تبعیض آموزشی، ناامنی شغلی، فشارهای امنیتی بر معلمان منتقد و معترض، حقوق دو و سە برابر زیر خط فقر، مدارس فرسودە و امکانات محدود و بی‌کیفیت، کلاس‌های پرجمعیت، بی‌رغبتی دانش‌آموزان بە تحصیل و مدرسە و… حرفەی ذاتا جذاب و تاثیرگذار معلمی را بە یک کار سخت، پراسترس و فرسایشی تبدیل کردە است. در شرایط فعلی هم بە دلیل گرانی و تورم لگام گسیختە کە زندگی خانوادەها و بە تبع آن دانش‌آموزان و معلمان را با هزاران دلهرە و تهدید کشندە مواجە کردە، سختی کار معلمان بە مراتب بیشتر شدە، کە از پیامدهای آن می‌توان بە دو و چند شغلە بودن اکثر معلمان، استعفای معلمان جوان و… اشارە نمود.
در اغلب کشورها معلمان با تشکیل اتحادیەها و سندیکاها ضمن تقویت انسجام صنفی به دفاع از حقوق خود و دانش‌آموزان پرداختە و با انتشار نقدها و تحلیل‌ها، ایجاد کمپین‌ها، برپایی تجمعات و… حاکمان را وادار بە توجە بیشتر بە بخش آموزش می‌کنند. در کشور ما هم در اکثر استانها تشکلهای معلمی تحت عنوان کانون یا انجمن صنفی معلمان شکل گرفتە و بر مبنای حقوق مشروع و قانونی به طرح خواسته‌ها و مطالباتی نظیر عدالت آموزشی، کیفیت آموزش، نوسازی مدارس، آموزش بە زبان مادری، منزلت و رفاە نسبی معلمان و… پرداختە و نسبت بە طبقاتی شدن آموزش، ترک تحصیل دانش‌آموزان، رشد آسیب‌های اجتماعی و وضعیت فلاکت‌بار معلمان هشدار دادەاند اما پاسخ حاکمیت به این حق‌طلبی مسالمت‌آمیز معلمان همواره سرکوب، تهدید، توبیخ، پرونده‌سازی، بازداشت و اخراج بوده و تلاش کرده با برخوردهای قهری و تنگ‌نظرانه و استیلای فضای ترس و ناامنی بر مدارس راه را بە روی هرگونه اعتراض، انتقاد و اصلاح ببندد. هرسالە صدها معلم در سراسر کشور با احکام اداری مجازات می‌شوند یا پس از دستگیری و بازداشت با تشکیل پروندەهای قضایی روانە زندن می‌شوند. هم‌اکنون معلمان شجاع و دلسوزی چون دکتر رضا امانی‌فر و مسعود فرهیختە پشت میلەهای زندانند و شکراللە احمدی و کوکب بداقی هرکدام بە چند سال زندان محکوم شدەاند.
بە مانند سایر حوزەهای اجتماعی، اقتصادی، صنعتی و… کە کوردستان با محرومیت و توسعەنیافتگی مضاعف مواجە است شاخصهای آموزشی هم از چنین روندی تبعیت می‌کند و بە نوعی معلول آنهاست. لذا پایین بودن شاخصهای توسعە آموزشی و نارضایتی شغلی معلمان در کنار تمایزات دیگری از جملە تاکید معلمان بر حفظ هویت کوردی و آموزش بە زبان کوردی سبب شدە تا جریان مطالبەگری و فعالیت صنفی در این استان فراگیرتر و پررنگ‌تر باشد. حاکمیت هم بیشتر از جای دیگری دست بە سرکوب می‌زند و بە جای حل کردن مسئلە مدام فشار بر انجمن‌ها و فعالان صنفی را افزایش دادە و می‌دهد. پرونده‌سازی‌های بی‌رویە، اخراج‌های فلەای، تسویەحساب‌های شخصی، عزل و جابجایی‌های بی‌مورد در سالهای اخیر بە بخشی از زندگی معلمان کوردستان تبدیل شدە و مدارس و ادارات آ.پ را بە جولانگاە حراست‌ها و گماشتەگان آنها تبدیل نمودە است. اخراج معلمان باانگیزە و توانمندی چون سمیه اخترشمار کاوه محمدزاده، هیوا قریشی، پرویز احسنی امید شاه‌محمدی فرمێسک فتاحی
مجید کریمی و غیاث نعمتی، انفصال از خدمت موقت لقمان اللەمرادی، شهرام کریمی، لیلا سلیمی، صلاح حاجی‌میرزایی و جهانگیر بهمنی بە همراە بازنشستگی پیش از موعد با تقلیل گروە شیلان یوسفی، نسرین کریمی و لیلا زارعی تبعید لقمان افضلی و فیصل نوری نمونەهای بارزی از این برخوردها و بحران‌سازی‌هاست.
انجمن صنفی معلمان کوردستان ضمن تبریک روز جهانی معلم بە همە همکاران فهیم و دلسوزی کە علیرغم تمام بی‌مهری‌ها و ناملایمات با ارادە و انگیزە درونی خود محفل آموزش و تربیت را گرم نگەداشتەاند، تاکید می‌کند کە با هیچ فشار و هزینەای از خواستەهای خود دست نخواهد کشید و آموزش عادلانە و باکیفیت برای همە دانش‌آموزان، حق آموزش بە زبان مادری، منزلت و معیشت عزتمندانە برای همە معلمان، آزادی معلمان زندانی، بازگشت بەکار معلمان اخراجی، بەرسمیت شناختن حق تشکل یابی و اعتراضات صنفی، و برچیدە شدن فضای شوم ترس، تهدید و جاسوسی از مدارس را رساتر از همیشە فریاد می‌زند و معتقد است تا این شرایط فراهم نشود آموزش و پرورش از بحران ناکارآمدی خارج نمی‌شود و هیچ کمکی بە توسعە و آبادانی مملکت نخواهد کرد.
انجمن صنفی معلمان کوردستان (مریوان و سروآباد، سقز و زیویه، سنندج)
۱۳مهرماه ١٤٠٥