✍🏼 امیر سنە
چندین دهه است که نظام آموزشی ایران، با عدول از حقوق تصریحشدهٔ ملت در قانون اساسی، آموزش عمومی را با بحرانهای عمیق و ساختاری مواجه کرده و تحصیل رایگان را نەتنها حذف نمودە بلکە آموزش را چنان کالایی و دور از دسترس طبقات پایین نمودە کە امکان رقابت را از فرودستان کاملا سلب کردە است. یکی از نمونەهای بارز این وضعیت، انتقال بخشی از هزینههای اداره مدارس به خانوادههاست؛ روندی که فشار اقتصادی و روانی سنگینی بر والدین، مدیران و کارکنان مدارس تحمیل کرده و به رویهای فرساینده در نظام آموزشی تبدیل شده است.
از یک سو، مسئولان آموزشوپرورش در رسانههای عمومی، بهویژه صداوسیما، از خانوادهها میخواهند در صورت مطالبه هرگونه وجه غیرقانونی از سوی مدارس، موضوع را گزارش کنند؛ اما از سوی دیگر، مدیران مدارس در عمل با کمبود شدید منابع مالی روبهرو هستند و در سازوکارهای اداری به تأمین هزینههای مدارس از طریق دریافت مبالغ از خانوادهها سوق داده میشوند. این تناقض(در ظاهر) مسئولیت مشکلات ساختاری را از سطح سیاستگذاری به مدارس منتقل کرده و مدیران، معلمان و خانوادهها را در برابر یکدیگر قرار داده است، اما در اساس تمام مسئولیتهای این روند ضد آموزشی بە سیاستگذاری و مشکلات ساختاری برمیگردد کە مسئولین کشوری و استانی سعی دارند فرسودگی و ناکارآمدیش را پنهان کنند و باری بە هر جهت و فارغ از کمیت و کیفیت سال تحصیلی را بە پایان برسانند.
بر اساس گزارشهای دریافتی از چندین منبع موثق و معتبر، با وجود شرایط دشوار اقتصادی، از شمار قابل توجهی از مدارس سنندج برای برگزاری موکبهای پیادهروی اربعین مبالغی دریافت شده است. همچنین گزارش شده است که تعدادی از مدیران و کارکنان اجرایی مدارس نیز برای ارائه خدمات در این موکبها به کار گرفته شده یا به انجام این خدمات وادار شدهاند.
اینجانب بعنوان ولی دانشآموز این اقدامات را مغایر با رسالت نظام آموزشی، حقوق دانشآموزان، عدالت آموزشی و اصول حاکم بر اداره نهادهای آموزشی میدانم و آن را محکوم میکنم. منابع مالی مدارس باید در جهت ارتقای کیفیت آموزش، بهبود امکانات آموزشی و تأمین نیازهای دانشآموزان هزینه شود، نه آنکه در شرایط دشوار اقتصادی، بار مالی مضاعفی بر خانوادهها تحمیل گردد. همچنین اینجانب به زائران محترم بابت وجود شائبه در حلال بودن خدماتی که دریافت میکنند هشدار میدهم، خدماتی که برای رفاه شما در نظر گرفته شده است حاصل رنج والدین دانشآموزانی است که کمرشان زیر بار شرایط اقتصادی ناگوار خم شده است.
متاسفانه چنین سوء استفادەهایی جدید نیست بلکە چندین دهه است که نظام آموزشی ایران با تخطی از حقوق ملت مندرج در قانون اساسی، باعث فروپاشی نظام آموزشی به نفع جمع قلیلی از طبقات سیاسی_ اجتماعی شده است. مسئولان نظام آموزشی ریاکارانه در رسانههای جمعی به ویژه صدا و سیما مردم را به شکایت از مدیران مدارس دولتی که از مردم برای ثبت نام فرزندانشان وجه نقد مطالبه میکنند، تحریک میکنند؛ و در نهانخانههای متعفن جلسات توجیهی مدیران آنان را به دریافت وجه به روشهای گوناگون مینمایند. این بازی به بخشی روتین از فرایند تعلیم و تربیت تبدیل شده است که برآیند آن خستگی برای والدین و کادر اجرایی مدارس است.
صیانت از آموزش عمومی، پاسداشت حقوق دانشآموزان، احترام به منزلت فرهنگیان و شفافیت در مدیریت منابع عمومی، مسئولیتی همگانی و غیرقابل چشمپوشی است، حتی اگر همچون سنوات گذشتە هیچ جواب قانع کنندەای نگیریم ما آنرا فریاد خواهیم زد تا در پیشگاە تاریخ سیە روی شود هرکە در او غش باشد.