گزارشها از استان کوردستان نشان میدهد که فضای مدارس بیش از پیش تحت کنترل و نظارت نهادهای امنیتی قرار گرفته است. گرچه همواره نگاه ایدئولوژیک و نظامیگری بر مدارس حاکم بوده و عرصه را بر تربیت انسانی و آموزش رهاییبخش تنگ کرده است، اما از سال ۱۴۰۱ و پس از خیزش ژن ژیان ئازادی، وضعیت مدارس بهکلی دگرگون شده است.
حاکمیت نسبت به مدارس، بهویژه مدارس دخترانه، حساسیت بیشتری پیدا کرده و به اشکال مختلف در اداره آنها مداخله میکند؛ بهگونهای که تمامی امور مدارس، از انتخاب عوامل اجرایی و معلمان گرفته تا برنامههای آموزشی و حتی ظاهر و رفتار دانشآموزان، بهطور مستمر رصد میشود. در همین راستا، در دوران وزارت #صحرایی و مدیرکلی #هاشم_ناظمیجلال، بسیاری از مدیران و عوامل اجرایی مدارس برکنار یا جابهجا شدند تا سیاستها و خواست نهادهای امنیتی بدون کموکاست اجرا شود.
اکنون و پس از اعتراضات خونین دیماه ۱۴۰۴، این سیاستهای امنیتی و ضدآموزشی با شدت بیشتری ادامه یافته است؛ بهگونهای که نهتنها آموزش به حاشیه رانده شده، بلکه امنیت روانی معلمان و دانشآموزان نیز بهطور جدی به خطر افتاده است.
اقدامات زیر تنها نمونههایی از این سیاستهاست که، از بیم عدم همراهی معلمان و دانشآموزان، با عناوین کاذب و به شیوهای فریبکارانه اجرا میشوند:
برگزاری دورههای آموزشی صوری برای معلمان:
در بسیاری از شهرهای استان، دورههای ضمنخدمت با عناوینی ظاهراً علمی و آموزشی برای معلمان برگزار میشود؛ اما معلمان بهمحض ورود به این جلسات با افرادی مواجه میشوند که عمدتاً دارای پیشینه امنیتی یا مذهبی هستند و اغلب از شهرهایی مانند قم و تهران اعزام شدهاند. محتوای این جلسات نیز هیچ تناسبی با عناوین اعلامشده ندارد و بیشتر به موضوعاتی چون جنگ، اعتراضات و شیوههای مقابله با نارضایتی اجتماعی میپردازد. در این میان، مطالبات مردم، معترضان و جانباختگان اعتراضات نیز مورد تحقیر و بیاعتنایی قرار میگیرد.
️ استفاده ابزاری از برنامههای مدرسهای:
امسال، در سالگرد انقلاب (۱۲ تا ۲۲ بهمن)، بهدلیل نارضایتی خانوادهها و عدم همکاری دانشآموزان در برنامههای حکومتی، مسئولان آموزش و پرورش با عناوینی مانند بردن دانشآموزان به سینما یا برنامههای موسوم به «جُنگ شادی»، آنان را به مشارکت در سرودهای همگانی و مراسم دهه فجر سوق میدادند تا سالنها را با حضور آنان پر کنند.
برگزاری کارگاههای امنیتی در پوشش آموزشی:
اخیراً نیروی انتظامی با هماهنگی آموزش و پرورش استان کوردستان و به توصیه نهادهای امنیتی، کارگاههایی با عناوینی مانند «پیشگیری از آسیبهای فضای مجازی» در مدارس برگزار میکند؛ اما این عناوین در عمل پوششی برای همراهسازی کادر مدارس و دانشآموزان است. در این جلسات، بهجای پرداختن به موضوعات آموزشی، تمرکز اصلی بر اعتراضات سال ۱۴۰۱ و دیماه ۱۴۰۴ قرار دارد.
️ برگزاری کارگاههای امنیتی در پوشش آموزشی:
مأمورانی که این کارگاهها را برگزار میکنند، معمولاً آمار جانباختگان را کاهشداده یا تحریف میکنند و معترضان را به «اجیرشدن و هدایت از خارج» متهم میسازند. آنان بهطور مداوم بر اقتدار و توان نیروهای نظامی و امنیتی تأکید کرده و تلاش میکنند میان «اعتراض» و «اغتشاش» تمایز قائل شوند، اما در عین حال هیچ چارچوب مشخص و مشروعی برای بیان اعتراض ارائه نمیدهند. در واقع، در این رویکرد، اساساً مفهومی بهنام اعتراض بهرسمیت شناخته نمیشود و هرگونه نارضایتی و کنش جمعی بهعنوان اغتشاش تلقی میگردد.
هدف اصلی و اساسی از برگزاری چنین کارگاههایی، دو امر مشخص است:
ایجاد فضای رعب و بازدارندگی در میان نوجوانان و جوانان برای جلوگیری از شکلگیری هرگونه اندیشه مطالبهگری و کنش اعتراضی
شناسایی و پایش کلاسها و مدارس مستعد اعتراض، و نیز رصد، تفکیک و پیگیری دانشآموزان پرسشگر و جسور، از طریق طرح پرسشها و سناریوهای هدفمند و دامگونه.