بخش اول: روایتِ رضا*
“این چیه برای من فرستادی؟!”
✍سمیه شهریسوند/معلم و فعال صنفی
وقتی داشت حرف میزد و روایتش را برایم تعریف میکرد این جمله مثل پتک بر سرم کوبید. با خودم فکر کردم او هنگام شنیدنش چه حسی داشته؟
نابیناست. تمام دوران تحصیل شاگردی موفق و درسخوان بوده و به خاطر شرایطش به سمت رشتههایی رفته که شانس بیشتری برای استقلال داشته باشد که در سرزمین ما رشتههای علوم انسانی هستند. آزمون استخدامی آموزش و پرورش را میدهد و در تمامی مراحل با نمرات بالا قبول میشود و درنهایت به عنوان آموزگار مقطع ابتدایی استخدام میشود.
وقتی به اداره محل خدمت مراجعه میکند مسئول آموزش ابتدایی تلفن را برمیدارد و به مسئول بالادستش زنگ میزند و جلوی خودِ رضا میگوید:”این چیه برای من فرستادی؟”
درست مثل اینکه در مورد یک شیء حرف میزند یا در مورد کسی که آنجا حضور ندارد. شاید چون چشمهای رضا به چهرهاش خیره نمیشود و کارمند با همین حس از شرم ناشی از گفتارش فرار میکند.
رضا در نهایت مشاور مدرسه شد اما هنوز آن جملهی تلخ در ذهنش پررنگ است.
برایش سوال است که آیا من علیرغم نابینایی با این پشتکار و استعداد و علاقه و انگیزه از بیشتر معلمهای ابتدایی ناتوانترم؟
آیا واقعاً من برای کنترل کلاس و ارتباط با بچهها بیش از بقیه معلمان دچار چالش خواهم شد؟
آیا واقعاً آنطور که برخی میگویند بچهها از دیدن یک انسان نابینا یا دارای معلولیت حالشان بد میشود و روحیهشان خراب میشود؟
این بچهها ما را در کوچه و خیابان هم نباید ببینند چون روحیهشان خراب میشود؟
یعنی باید ما را از نگاه جامعه حذف کنند تا روحیه کسی آسیب نبیند؟
و اگر پاسخ این پرسشها برای جامعه مثبت باشد، یعنی به همین راحتی حق زندگی و درخواست شغل از من و افرادی شبیه من سلب میشود؟
خودم به عنوان معلمی با بیش از بیست سال سابقه و کار در سه استان مختلف و دیدن معلمهای بسیار فکر میکنم که معلولیت نمیتواند معیار انتخاب یا رد فرد برای هر شغلی باشد. افراد دارای معلولیت نیز مثل بقیه اجتماع باید صلاحیتشان به صورت فردی برای مشاغل بررسی شود.
در چند مطلب پیوسته، هم به روایتهای این عزیزان از طرد خواهم پرداخت و هم به جنبههای اخلاقی، حقوقی و اجتماعی زندگی افراد دارای معلولیت و دستیابی به شغل.
*نامها در این سلسله مطالب به درخواست افراد، مستعار است.
پ.ن: با تذکر معلمان آشنا به مفاهیم جامعه شناسی طرد،واژه(معلول)،به عبارت درست(افراد دارای معلولیت )تغییر داده شد