روز جهانی معلم، همگام با معلمان
۶۰ سال پشتیبانی از معلمی، ارتقای جایگاه حرفه‌ای آن و هم‌آفرینی فرداهای‌مان
پنجم اکتبر ۲۰۲۶/سیزده مهر ۱۴۰۵، روز جهانی معلم را گرامی می داریم.
شصتمین سالگرد تصویب توصیه‌نامه مشترک سازمان بین‌المللی کار و یونسکو درباره جایگاه معلمان (۱۹۶۶). سندی که نخستین چارچوب هنجاری جهانی برای حقوق، مسئولیت‌ها و شرایط کار معلمان را بنیان نهاد.
این توصیه‌نامه، در تعریف «جایگاه»، دو وجه به‌هم‌پیوسته را در نظر می‌گیرد:
منزلت و اعتباری که به معلم به‌واسطه اهمیت کارش داده می‌شود،
و شرایط مادی و رفاهی که نسبت به سایر گروه‌های حرفه‌ای به او تعلق می‌گیرد.
امروز، پس از شش دهه، این پرسش مطرح است که آیا این تعهد در عمل محقق شده است؟
پاسخ، با توجه به واقعیت‌های پیش روی معلمان در سراسر جهان و به‌ویژه در ایران، نگران‌کننده است.
در بعد جهانی، به تعبیر بیانیه یونسکو به مناسبت روز جهانی معلم، دگرگونی‌های گسترده دهه‌های اخیر- فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی، تغییرات اقلیمی، شمول و فراگیری، مهاجرت، درگیری و آوارگی، رفاه یادگیرندگان و آینده‌هایی که روزبه‌روز نامعین‌تر می‌شوند- ، فشارهای نوپدیدی بر جایگاه معلم در سه بعد بنیادین به‌طور همزمان وارد آورده است:
بعد نمادین، بعد حرفه‌ای و بعد مادی.
در ایران، این فشارهای جهانی همراه با تضعیف شدید حقوق شهروندی به طور عام، با بحران‌های ساختاری و سیاست‌های ناکارآمد درهم‌آمیخته و بحرانی چندلایه و وضعیتی به شدت وخیم پدید آورده است که ابعاد آن را می‌توان در سه سطح تحلیل کرد:
بعد مادی و معیشتی. حقوق معلمان در ایران به‌طور نظام‌مند از خط فقر عقب مانده است. براساس اعلام مراجع دولتی، تورم سالانه در مرداد ۱۴۰۵ به ۶۹.۹ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۹ درصد رسیده است؛ درحالی که متوسط حقوق ماهانه معلمان حدود یک سوم هزینه‌های زندگی در یک شهر متوسط را پوشش می‌دهد.
در چنین شرایطی باوجود آن‌که بیکاری در جامعه گستردگی بیشتری یافته، شاهد استعفای اعتراضی برخی معلمان و خروج نیروهای کیفی از آموزش و پرورش هستیم.
متن کامل این بیانیه را اینجا بخوانید