• رکوردشکنی تاریخی ارز و طلا؛ سقوط شتابان ریال
برای نخستینبار دلار در بازار غیررسمی از ۱۵۲ هزار تومان عبور کرد؛ یورو به ۱۸۱ هزار و پوند به ۲۰۹ هزار تومان رسید. همزمان با جهش قیمت جهانی طلا و تشدید نااطمینانی سیاسی، بهای سکه امامی به محدوده ۱۸۰ تا نزدیک ۲۰۰ میلیون تومان رسید. این رکوردها در شرایطی ثبت شده که طی سه هفته گذشته، بهدلیل قطع اینترنت، بسیاری از بازارها تعطیل یا نیمهتعطیل بودهاند و «ثبات ظاهری» نرخ ارز عملاً حاصل انسداد اطلاعات و معاملات است.
توضیح صنفی: این سطح قیمتها به معنای حذف کامل «پسانداز» و «سرمایهگذاری» از زندگی طبقه حقوقبگیر است.
• سقوط بورس همزمان با جهش دلار؛ سیگنال بحران عمیق
شاخص کل بورس طی چهار روز کاری پیاپی بیش از ۱۰٪ سقوط کرد و با افتی بالای ۱۱۴ هزار واحد به حوالی ۴ میلیون واحد رسید. در شرایط عادی، رشد دلار باید به نفع شرکتهای صادراتمحور باشد؛ اما تحلیلها این واگرایی را نشانهی بیاعتمادی سرمایهگذاران، تشدید سرکوبها و نگرانی از احتمال اقدام نظامی آمریکا میدانند.
توضیح صنفی: وقتی بورس هم پناهگاه نیست، فشار تورم مستقیمتر به سفره معلمان، کارگران و بازنشستگان منتقل میشود.
• تورم نقطهبهنقطه ۶۰٪؛ رکورد تاریخی
مرکز آمار اعلام کرده قیمت اقلام مصرفی از دی ۱۴۰۳ تا دی ۱۴۰۴ بهطور متوسط ۶۰٪ افزایش یافته؛ بالاترین نرخ ثبتشده. برآوردها از احتمال تعمیق بیشتر تورم حکایت دارد.
توضیح صنفی: تورم ۶۰٪ یعنی کاهش واقعی قدرت خرید، حتی با افزایش اسمی حقوق.
• تورم خوراکیها سهرقمی؛ فشار مستقیم بر دهکهای پایین
تورم نقطهای خوراکیها به ۷۲.۳٪ رسید؛ نان و غلات ۱۱۲.۷٪، میوه و خشکبار ۱۱۳.۳٪ و اقلامی مانند لیموترش (۲۸۰٪)، لوبیا چیتی (۲۳۶٪) و برنج خارجی (۱۷۳٪) رکورددار شدند. تورم ماهانه خوراکیها نیز از ۵٪ عبور کرده است.
توضیح صنفی: برای دهکهای پایین که بیش از ۴۰٪ درآمدشان صرف خوراک میشود، این یعنی کوچکتر شدن مستقیم سفره.
• لبنیات در آستانه حذف از سفره
پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت شیر، ماست و پنیر در آستانه جهشهای ۴۰ تا ۵۳٪ است و همزمان بخش بزرگی از کارخانههای کوچک و متوسط لبنیات تعطیل شدهاند؛ از بیش از ۱۳۰۰ واحد، تنها حدود ۳۰۰ واحد فعال ماندهاند.
توضیح صنفی: کاهش مصرف لبنیات یعنی تهدید جدی سلامت عمومی.
• برنج، گوشت و تخممرغ؛ عقبنشینی اجباری خانوارها
قیمت برنج مرغوب داخلی به بیش از ۴۰۰ هزار تومان رسیده و گوشت قرمز عملاً به کالایی لوکس تبدیل شده (تا ۱.۹ میلیون تومان). مصرف تخممرغ نیز حدود ۴۰٪ کاهش یافته است.
توضیح صنفی: حذف پروتئین از سبد غذایی، زنگ خطر سلامت نسل آینده است.
• اینترنتِ قطع؛ خسارت روزانه دهها میلیون دلار
قطع اینترنت جهانی طی سه هفته گذشته، به گفته یکی از وزرا، روزانه حدود ۳۵ میلیون دلار یا بیشتر به اقتصاد خسارت زده و هزاران کسبوکار را فلج کرده است.
توضیح صنفی: این خسارتها نهایتاً به شکل تورم و بیکاری به زندگی حقوقبگیران بازمیگردد.
• پرداخت ماهانه یک میلیون تومان؛ مُسکن نمادین
پرداخت ماهانه ۱ میلیون تومان در شرایط دلار بالای ۱۵۰ هزار تومان و تورم خوراکی سهرقمی، عملاً ارزشی معادل چند دلار دارد و شکاف درآمد–هزینه را پر نمیکند.
توضیح صنفی: این سیاست بیشتر مدیریت نارضایتی است تا حمایت واقعی.
جمعبندی صنفی کوتاه
در تصویر امروز، چند بحران بههمپیوسته عمل میکنند:
۱) جهش بیسابقه ارز و طلا،
۲) تورم ۶۰٪ و خوراکیهای سهرقمی،
۳) حذف ارز ترجیحی و ناامنی غذایی،
۴) پرداختهای نقدی ناچیز و نمادین.
برای معلمان، کارگران و بازنشستگان یعنی تشدید فرسایش معیشت و بیثباتی زندگی روزمره؛ معلمی میان چند شغل و کیفیت آموزش، کارگری ناچار به حذف تغذیه و درمان، و بازنشستهای که هر ماه از حداقلهای زندگی دورتر میشود. نتیجه، تعمیق نابرابری، گسترش سوءتغذیه و انتقال هزینه بحرانها به دوش طبقات حقوقبگیر است.
