آموزش پرورش و سیاست / گفتگو با دکتر سعید مدنی جامعه شناس

آموزش پرورش و سیاست

دکتر سعید مدنی / جامعه شناس و پژوهشگر حقوق زنان و کودکان / استاد دانشگاه /
………………………………………………………………………………..

آموزش و پرورش و سیاست هر دو مفاهیمی مبهم و متکثرند که از جهت های مختلف می توان آن ها را تبیین کرد.

هنگامی که می‌گوییم آموزش و پرورش در وهله اول باید بدانیم در مورد چه چیز صحبت می‌کنیم.

یک وجه آموزش و پرورش به نظام آموزش و پرورش در نظام  حکمرانی و اقتدار یا  نظام سیاسی است، مربوط می شود. نظام یا نهاد آموزش یکی از دهها نهادی است که در یک ساختار سیاسی وجود دارد. اصولاً حاکمیت ها پذیرفته اند به دلیل وظایفی که در قبال شهروندان دارند، خدماتی را به آنها ارائه دهند . در قانون اساسی به کرات درباره این وظیفه نظام و ساختار جمهوری اسلامی در قبال آموزش و سواد شهروندان صحبت شده است. اگر چه می توان گفت دولت ها به ویژه در دو دهه اخیر سعی داشته اند که از این مسئولیت در قبال آموزش عمومی شانه خالی کنند، اما به طور اجتناب ناپذیری دولت ها و نظام های سیاسی موظف به آموزش شهروندان  هستند.

اما فرایند خصوصی سازی و در واقع این تفرد یا رویکردهای لیبرالیستی موجب شد دولت ها، هم با تخصیص بودجه کمتر و منابع کمتر و هم با پذیرش مسئولیت کمتر، وظایف خود را انجام ندهند. بنابراین یک وجه آموزش و پرورش، نهاد آموزشی است و جایگاه آن در نظام سیاسی مستقر.

وجه دوم آموزش و پرورش معطوف به هدف نظام های آموزشی است. نظام های سیاسی هرکدام با پشتوانه‌ای ایدئولوژیک شکل گرفته‌اند و رفتار می کنند. به طور مشخص جمهوری اسلامی به نحو روشنی از پشتوانه ایدئولوژیک خاصی برخوردار است. بنابراین طبیعی است که نظام آموزشی را هم در جهت آن ایدئولوژی پیش می برد. به اعتباری در مورد نظام های اصولگرا یا ایدئولوژیک – که در مورد جمهوری اسلامی یک مقدار تردید هم دارم که این مفهوم را به کار ببرم- نظام یا نهاد آموزشی وظیفه دارد این ایدئولوژی را به جمعیت دانش آموزی تلقین کند و اصطلاحاً انسان تراز نوین تربیت کند. انسان تراز نوین یعنی انسانی که با معیارهای ایدئولوژیک نظام مستقر کاملا همسو و همخوان باشد و از آنها تبعیت کند.

در مورد جمهوری اسلامی اولا در مورد خود آن ایدئولوژی و در مورد هدف گذاری آن ایدئولوژی برای ساخت انسان تراز نوین اش بحث های جدی وجود دارد و دوم اینکه این ناکارآمدی که در کل این ساختار وجود دارد باعث شده تا تبیین و تلقین ایدئولوژی هم ناموفق از کار درآید. این موضوع را به طور کلی در کلیه سطوح اجتماعی می توان دید . به یقین می توان گفت که سال هاست روشن شده که جمهوری اسلامی در استقرار و ایجاد یک نظام برای تربیت انسانهای تراز نوین ناموفق بوده است.

 

وجه سوم که از آموزش و پرورش می فهمیم کارکرد نهاد آموزش است. نهاد آموزش برای فراهم نمودن زمینه‌های توسعه یک جامعه است. در واقع توسعه نیروی انسانی که یک وجه آن آموزش است به توسعه کل جامعه منجر می شود. بنابراین انتظار می رود دولت از طریق سرمایه گذاری در نظام آموزشی انسانهایی را پرورش دهد که بتوانند در توسعه و رشد جامعه مشارکت داشته باشند و نقش های مهمی ایفا کنند. بعضاً گفته شده توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بدون توسعه نیروی انسانی ممکن نیست. اشاره می کنم که نهاد آموزش می تواند کارکرد بسیار موثری داشته باشد  که در پرورش نیروی انسانی خلاق، توانا و برخوردار از توانایی های لازم در فرآیند توسعه مشارکت کنند. در مقابل نظام آموزشی میتواند به رغم اینکه دوره‌ای از زندگی بچه ها تحت تربیت و آموزش آن است، ولی فاقد این توانایی باشد و حتی خلاقیت کودکان را سرکوب کند.

در این زمینه هم بحث های زیادی شده است که اساساً به نظر می رسد نظام آموزشی ایران فاقد استانداردهای لازم است و برون داد آن اثرگذار و تعیین کننده‌ نیست. مسئله این است که آیا بچه هایی که ۱۲ سال را در نظام آموزشی می گذرانند در نهایت از توانایی های عمومی برای توسعه کشور برخوردارند یا نه. مطالعات متعدد نشان داده است که برونداد این نظام خیلی قابل تایید نیست.

تا اینجا یک وجه از عنوان بحث «آموزش و پرورش و سیاست» تا حدودی روشن شد.در واقع به سه وجه آموزش و پرورش اشاره شد. وجه اول وجود و جایگاه نهاد آموزش و پرورش در کل ساختار سیاسی و وظیفه‌ای که حاکمیت ها در قبال آموزش شهروندان دارند. وجه دیگر، هدف نظام آموزشی است که تبیین، تبلیغ و ترویج ایدیولوژی پشتیبان آن نظام سیاسی است. وجه سوم کارکرد نهاد آموزشی است که می تواند به سود توسعه و رشد باشد یا برخلاف آن.

وجه دوم عنوان این بحث  سیاست است. پیچیدگی و ابهام در مفهوم سیاست، دامنه بسیار وسیع تری از آموزش و پرورش دارد. ما به چه چیزی سیاست می گوییم ؟ یک مفهوم عام برای سیاست وجود دارد که به معنای یک سری اصول و قواعدی است که راه را برای اتخاذ تصمیم توسط مدیران نشان می دهد. مثلاً سیاست گذاری برای اولویت دادن به سلامت شهروندان یا برای اینکه گروه های نا برخوردار دسترسی بیشتری به آموزش و پرورش داشته باشند. به این مفهوم سیاست نوعی اصول و قراردادهایی است برای این که بر مبنای آن برنامه ریزی کنیم. این در واقع یک مفهوم خاص از سیاست است که نوع اداره یا حکمرانی یا حتی چارچوب هایی را برای هر نوع فعالیتی نشان می دهد. لزوما در حکمرانی و سیاست هم نیست. به عنوان مثال، کانون صنفی معلمان می تواند سیاست هایی را در فعالیت‌های جاری برای خودش در نظر بگیرد. اینکه مثلاً در فعالیت های صنفی وارد شود، در مسائل سیاسی مستقل باشد ، یا در مسائل اجتماعی یا حقوق بشری هر کدام یک گونه از سیاست را داشته باشد. بنابراین در اینجا سیاست اشاره دارد به یک سری قواعد و اصولی که بر تصمیمات و رفتار مدیران یک نهاد یا موسسه یا یک دولت و نظام سیاسی حاکم است.

وجه دوم سیاست در معنای خاص آن به دولت و امور وابسته به دولت یا قدرت مستقر ارتباط دارد. سیاست در عصر جدید در مفهوم عام آن مجموعه ای از روابط اجتماعی است که هدف آن برقراری نظم اجتماعی، امنیت داخلی یا خارجی و حفظ مصالح عمومی است. هم و غم کلی سیاست پیدا کردن راه ها و اصولی است که به وسیله آن منافع اجتماعی- سیاسی هم از جهت داخلی و هم خارجی لحاظ شود و در واقع شیوه هایی را برای اداره اجتماع فراهم کند. این مفهوم خیلی محدود است و کلی؛ به همین دلیل با این معنا نمی‌توان گفت که امر سیاسی دقیقا چیست.امر سیاسی در واقع موضوع گفتگو و کشمکشی است که قرن هاست در میان صاحب نظران وجود داشته و مطرح بوده است.

مثلاً افلاطون معتقد بود «سیاست عرصه دانایی است و امر سیاسی عبارت است از کنش حکیمانه برای سامان جمهوری». برای همین هم  جامعه مطلوب او جامعه ای آرمانی بود که بر دانایی قرار داشت و عدالت را از طریق دانایی محقق می‌کرد. یا ارسطو سیاست را دانش بهتر زیستن در جامعه سیاسی یا پولیس می دانست. امر سیاسی هم حاصل مشارکت فعالانه شهروندان بود در اداره جامعه سیاسی.

بعد ها نظرات دیگری آمد که خیلی هم با نظرات افلاطون یا ارسطو موافق نبود. مثلاً «سنت آگوستین» در قرون وسطای اولیه و متاثر از ایده هبوط انسان که انسان را ذاتا موجودی غیرسیاسی می دانست که براساس شهوت و زیاده طلبی و برتری جویی عمل می کند منشاء امر سیاسی را هم همین می دانست و معتقد بود در واقع چون اصولا انسان ها زیاده طلب و برتری جو هستند، کارکرد سیاست و امر سیاسی، حفظ نظم و صلح درون انسان هاست. انسان های نابرابر، قدرت طلب، شهوت طلب و…

یا مثلاً توماس آکویناس که در اواخر قرون وسطا زندگی می کرد، نگرش عقلانی ارسطو به سیاست را به عالم روحانی و معنوی ربط می داد. بنابراین می گفت انسان برای جاودانگی به لطف و مراقبت الهی نیاز دارد و به همین دلیل جامعه سیاسی مطلوب او جامعه ای بود که حول قوانین الهی و طبیعی شکل گیرد تا به جاودانگی انسان ختم شود.

می بینیم که مفهوم سیاست تا چه حد می تواند متنوع و متعدد باشد. ماکیاولی سیاست را گونه‌ای از فضیلت می دانست که به انسان امکان مهار بخت و اقبال را می دهد و این که خودش اختیار خودش را در دست بگیرد. بنابراین امر سیاسی از نظر او، کنشی بود مبتنی بر قدرت برای حفظ قدرت بدون ملاحظات اخلاقی. بنابراین جامعه سیاسی حول قدرت برتر شهریار شکل می گیرد.جان لاک سیاست را ابزاری برای پاسداری از آزادی های طبیعی انسان تعریف می کرد. بنابراین امر سیاسی عبارت بود از کنش آزادانه شهروندان برای حفظ دارایی ها و منابع شان. جامعه سیاسی مطلوب لاک یک دولت حداقلی قانون‌مدار بود که آزادی شهروندان در آن حداکثری بود.

در مقابل او روسو قرار دارد  که سیاست را گذار از وضع طبیعی به وضع مدنی بر اساس قرارداد می‌دانست؛ البته مشروط بر آنکه پاکی نخستین انسان از دست نرود. یعنی انسان با منش و فطرت پاک خود بماند. بنابراین، امر سیاسی کنش فضیلت مندانه فرد بود در همراهی با اراده عمومی. در مورد نظریات کانت و هگل هم زیاد گفته شده و قصد من توضیح این مسائل نیست.

در میان صاحب نظران شاید بد نباشد اشاره ای هم به نظر هانا آرنت در مورد سیاست مدرن و اصیل یا همان امر سیاسی شود. از نظر آرنت در سیاست مدرن خشونت جای امر سیاسی یا همان گفتگو را اشغال کرده است. بیش از هرچیز سیاست مدرن عرصه تقابل و درگیری است. او در مقابل سیاست مدرن سیاست اصیل را قرار می‌دهد که منظورش از سیاست اصیل همان امر سیاسی است. آرنت معتقد است جنگ و دعوا ها در سیاست مدرن کنار گذاشته میشود و ما باید به سیاست اصیل روی بیاوریم که عرصه گفتگو و عمل آزادانه و خلاقانه شهروندان است و بیرون راندن خشونت.  از نظر آرنت امر سیاسی بدون کنار گذاشتن خشونت ممکن نیست.

در واقع با این سیر تحول نظرات در مورد سیاست آرام آرام الگوهایی از دموکراسی شکل گرفت که با سیاست مرتبط بود. مانند نظریه دموکراسی لیبرال که تعریفی از امر سیاسی را متناسب با جامعه سیاسی مورد نظرش می داد و امر سیاسی را کنش عقلانی و ارادی فرد برای پیگیری شیوه‌های خاص خودش تعریف می کرد و بنا را بر این قرار می داد که افراد حق دارند انتخاب کنند و بر مبنای انتخاب خودشان کنش سیاسی خود را مشخص کنند. طبیعتاً اساس جامعه سیاسی را هم بر قرارداد اجتماعی می گذاشت و به دولت هم نقش بیطرفی می داد.  بعدا نظریه های رقیب این دموکراسی لیبرال، دموکراسی گفتگویی را هابرماس مطرح کرد و باز در تعارض با آن شانتال موفه دموکراسی مجادله ای را قرار داد که اینها هم هر کدام زوایایی از بحث و مفهوم سیاست را مطرح می‌کردند که طبیعتاً نشان‌دهنده ابعاد گسترده مفهوم سیاست بود.

اما اگر بخواهیم یک دسته بندی از سیر این مفهوم داشته باشیم می توان گفت سیاست در کل مفاهیم به معنای یک فن یا رفتار است. مثلاً گفته شده است سیاست فن حکومت بر جوامع انسانی است یا سیاست اخذ تصمیم در مورد مسائل ناهمگون است. سیاست توزیع اقتدار آمیز ارزش هاست. سیاست مجموعه تدابیری است که حکومت به منظور اداره امور کشور اتخاذ می‌کند.

در تمام این تعریف ها اشاره به فن و فنونی وجود دارد که نخبگان سیاسی آن را بلدند و برای مدیریت قدرت خودشان یا قدرت دیگران از آن استفاده می کنند.باز هم گفته شده سیاست کاربرد قدرت است و یا پیکار بر سر قدرت است؛ یعنی رقابت میان سیاستمداران. اینها  یک دسته از تعاریف است که سیاست را به عنوان یک فن یا رفتار می دانند.

اگر برگردیم به عنوان بحث، “آموزش و پرورش و سیاست”، آیا با این مفهوم، نهاد آموزش واجد یک فن و فنون و توانایی برای انجام وظایفش هست؟ یا این که ما واجد یک فن و توانایی هستیم برای این که نظام آموزشی را تایید یا رد یا نقد کنیم؟ خوب این یک وجه از موضوع است.

اما دسته دوم از تعاریف سیاست را به عنوان یک علم مورد توجه قرار می دهند. مثلاً یک صاحب نظر علوم سیاسی می گوید سیاست علم حکومت بر کشور است یا موریس دوورژه که کتاب مهمی هم در این زمینه دارد، معتقد است سیاست علم قدرت است که توسط دولت به کار می رود تا نظم اجتماعی را تامین کند. یا این تعریف که با شرایط روز ما هم همخوانی زیادی دارد، می‌گوید، سیاست علمی است که به ما می آموزد که چه کسی می برد؟ چه می برد؟ کجا می برد؟ چگونه می برد؟ چرا می برد؟ این در واقع می‌گوید یک سیاستمدار آدم دانایی است که می داند چگونه در این تنازع و جنگ قدرت سهمی برای خود تعیین کند یا سهمی برای دیگران یا برای همقطاران خود تعیین کند.

یا سیاست بررسی کارکردهای حکومت و دولت، مدیریت امور همگانی و احزاب سیاسی است.  اینجا یک تغییر کوچک ایجاد شده است که موضوع بحث ما در ادامه خواهد بود.آن تغییر این که سیاست را منحصر به حکومت و دولت نمی‌کند بلکه به احزاب سیاسی و نیرو های بیرون قدرت هم مربوط می کند. بنابراین سیاست به مثابه یک علم که بخش قابل توجهی از تعریف های سیاست به آن مربوط می شود، منحصر به دولت نخواهد بود.در اینجا جالبه که به تعریف لنین ازسیاست هم اشاره بکنیم که می‌گوید،« سیاست بیان متبلور اقتصاد است». در واقع به نوعی تعبیری را به کار می‌برد که رفتار سیاسی و تصمیمات سیاسی هر نیرویی متاثر از نحوه معیشت اش است. بنابراین موضع سیاسی و جهت گیری سیاسی هر کس یا هر گروه و جناحی تحت تاثیر پشتوانه معیشت زندگی و خاستگاه طبقاتی او هست.

تا اینجا با دو دسته تعریف بسیارکلی از سیاست مواجه شده ایم. یک دسته سیاست را به عنوان یک فن و و دیگری سیاست را به عنوان یک علم تعریف می‌کنند.  اما به تدریج ارویکرد دوم بیشتر تقویت شد و سیاست به عنوان یک علم بیشتر مورد توجه قرار گرفت. این که این علم چیست و در چه موردی است؟ بسیار مهم است.ابتدا گفته می شد که سیاست عبارت است از علم راجع به دولت یا در مورد حکمرانی. این یک وجه از قضیه بود اما گروهی دیگر آمدند و گفتند که سیاست عبارت است از علم قدرت و آنچه که راجع به قدرت در جامعه وجود دارد؛ منشاء آن؛ منابع آن؛ نحوه عملکرد قدرت و… می تواند سیاست محسوب شود.

لازم است کمی درباره سیاست به‌عنوان علم دولت بحث کنیم. تعریف های دولت محور، سیاست را علم فرمانروایی دولت‌ها تعریف می‌کنند. می‌گویند هر جامعه انسانی نیاز به نخبگانی دارد که آن را اداره کنند که به آن می گوییم دولت یا حکمران و سیاست در واقع دانشی است که آن حکمران دارد تا آن جامعه را اداره کند. مثلاً فرهنگ آکادمی فرانسه می گوید: «سیاست عبارت است از معرفت به کلیه چیزهایی که به فن حکومت کردن یک دولت و رهبری روابط آن با سایر دولت ها ارتباط دارد.» البته این نوع از تعریف امروزه مورد نقدهای زیادی قرار گرفته است و بسیاری آن را یک تعریف جامع نمی دانند و تاکید دارند که فرمانروایی یا حکمرانی دولت ها تنها بخشی از سیاست است نه همه سیاست.

 

اما در این تکوین مفهوم سیاست، تعاریف قدرت محور مطرح شده اند. تعریف های قدرت محور معتقدند، موضوع سیاست جامعه نیست. نه جامعه به طور مطلق و نه جامعه به طور خاص؛ ولی یک پدیده خاص اجتماعی به نام قدرت در تمام شئون روابط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی حاکم است. ما با قدرت از درون خانواده تا جامعه، تا روابط درون دولت و حکومت، تا روابط بیرون حکومت مواجه هستیم. بنابراین موضوع علم سیاست یک جامعه نیست، بلکه عنصری است که ، تشکیل دهنده کل روابط آن جامعه است . این عنصر قدرت نام دارد. تعریف حاضر مبتنی است بر این که منظور از قدرت آن جوهره ای است که در روابط انسانی برقرار است و عمل می کند. البته برخی این نکته را مطرح نمودند که آیا منظور از قدرت، فقط قدرت نظام مستقر، یعنی دولت است؟ اگر چنین است، پس تعریف از سیاست همان تعریف سیاست دولت محور است، تاکید شما فقط روی نوع اعمال قدرت توسط دولت است. بنابراین اگر می‌گویید سیاست نوع اعمال قدرت توسط دولت است، این تعریف قدرت محور نیست باز دولت محور است با تاکید روی قدرت. پس این تعریف چیزی را عوض نمی کند.

اما باز عده ای دیگر اساساً این بحث را مطرح کردند که مگر قدرت فقط در درون ساخت سیاسی و دولت مستقر، وجود دارد؟ مگر در حوزه عمومی،عرصه عمومی یا جامعه مدنی یا سازمان های جامعه مدنی قدرت وجود ندارد؟ پس بنابراین سیاست منحصر به نوع تنظیم روابط با قدرت مستقر نیست؛ بلکه نوع تنظیم روابط در همه عرصه‌ها اعم از نظام مستقر یا حوزه و عرصه عمومی است. بنابراین قدرت در هر گوشه و کنار روابط انسانی و روابط اجتماعی وجود دارد و موضوع سیاست است.   این نکته چرخش بسیار مهمی بود. در همین رابطه برخی از صاحبنظران روی همین جنبه از قدرت تاکید کردند.

مثلا موریس دوورژه که قبلا هم به او اشاره کردیم، می گوید مفهوم قدرت به عنوان موضوع علم سیاست، بسیار وسیع و مبهم است. مثلا رئیس دولت صرفا فرمانروا و قدرتمند است اما مگر یک شهروند قدرتمند نیست، آیا در واقع میزانی از قدرت در شهروندان وجود ندارد؟ آیا اصلا نسبت بین خود شهروندان مبتنی بر قدرت نیست؟ یعنی اگر شهروندی در موقعیت و مقامی است که می تواند بر شهروند دیگر اعمال قدرت کند ، آیا اینجا باز مفهوم سیاست عوض نمی شود؟ اینجا روشن شد که قدرت یک امر نسبی است و به نوعی سیاست کارش تنظیم همین قدرتی است که  در کل روابط اجتماعی وجود دارد. بنابراین اگر یکبار دیگر به تعریف های قدرت محور از سیاست برگردیم، برخی صاحب نظران گفته اند که تعاریف مبتنی بر قدرت یا قدرت محور سیاست، خودش به دو بخش کوچکتر تقسیم می شود. یکی مفهوم واژه ی سیاست را با مفهوم حکومت و حکومت رسمی و سازمان سیاسی یکی می داند و منظورشان از قدرت، قدرتی است که در کانال های رسمی و حکومتی جریان دارد. سیاست هم شامل جریاناتی می شود یا روابطی می شود  که اطراف مراکز تصمیم گیری می گذرد و بنابراین تبیین یا توضیح از سیاست به مفهوم جریان یافتن نوعی از فعالیت و روابط در درون ساخت رسمی مورد نظر قرار می گیرد.  اما گروه دوم معتقدند که ایده ی قدرت مبتنی بر نوعی ستیزه است، نوعی کشمکش است. قدرت یک وضعیت ثابت در درون جوامع ندارد و می‌تواند جابجا شود. چه در درون حاکم و زیر دستان چه رابطه ی بین مردم و دولت؛ این ها کاملا در حال جابجایی قدرت هستند. بنابراین خود این جابجایی، مفهوم قدرت را بسط می دهد و بر این اساس مفهوم سیاست هم بسط پیدا می کند. بنابراین گفته شد که سیاست به مفهوم قدرت محور بودنش، یک جریان اجتماعی و فعالیتی است که شامل رقابت و همکاری در اعمال قدرت می شود و گروه ها متناسب با میزان قدرت شان یا میزان اعمال قدرت شان می‌توانند در روابط اجتماعی سهم داشته باشند.

پس موضوع سیاست به عنوان قدرت نوعی رفتار است نه یک نهاد خاص، نه لزوما دولت.

«ماکس وبر» آمد به نوعی بین این دو جمع زد و  گفت سیاست عبارت است از تلاش برای تقسیم قدرت یا تلاش برای تاثیر گذاشتن بر چگونگی توزیع قدرت، چه در بین دولت ها یا در بین گروه هایی که در یک کشور قرار دارند. بنابراین می‌بینید دامنه ی بحث سیاست از منحصر بودن به قدرت رسمی و نظامی کشیده شد به عرصه ی عمومی، جامعه ی مدنی و گروه های مختلف که در درون جامعه قرار دارند.

یکی از کسانی که خیلی خوب این بحث سیاست را در عرصه ی عمومی پرورش داد و باز کرد هابرماس بود. هابرماس اساس نظرش این بود که سیاست یک مصالحه عقلانی است که در دنیای ذهنی و عینی و اجتماعی، انجام می شود. ما از طریق نوعی عقلانیت ارتباطی یعنی تنظیم روابط بر مبنای عقلانیت سعی می کنیم گفتگو کنیم و از طریق گفتگو حقیقت را آشکار کنیم و آن را مبنای فعل و عمل خودمان قرار دهیم. بنابراین از دید هابرماس امر سیاسی چند تا ویژگی مهم داشت. یکی اینکه سیاست یک امر عقلانی اخلاقی است و اگر به خارج از روابط عقلانی اخلاقی رفت در واقع یا مربوط به سیاست دوران ماقبل مدرن است یا اساسا سیاست نیست چیز دیگری است، درسته که قدرت در آن نقش دارد اما از طریق همین تبادل عقلانی اخلاقی  نوعی تجهیز هم در این  وجود داشت.

نکته ی دیگری که هابرماس  به آن اشاره  می کرد این بود که سیاست در واقع مبتنی بر متقاعد سازی و اجماع است و نه سلطه. پس زور در اینجا نقش حداقل را دارد، لااقل در جوامع مدرن باید چنین باشد. در جامعه ی توسعه یافته چنین باید باشد. چرا ؟ چون اساسا امر سیاسی میان سوژه های آزاد و برابر رخ می دهد. اگر به کسی به دلیل نظرش و اعتقادش اجازه ندهند وارد گفتگو شود این دیگر سیاست نیست. ولی از همه مهمتر هابرماس تاکید کرد امر سیاسی در عرصه ی عمومی رخ می‌دهد و عرصه ی عمومی کجاست؟ در واقع همه‌ی عرصه های زندگی، هم عرصه ی خصوصی و هم عرصه ی عمومی، هرجایی که ما کنش ارتباطی و خلاق داریم. بنابراین آنچه که هابرماس بر آن تأکید کرد این بود که سیاست می تواند همه ی عرصه های زندگی را در بر بگیرد و مبنای گفتگویی باشد در عرصه ی عمومی. چرا؟ چون که قدرت هم در هر دو طرف وجود دارد. در واقع هابرماس  تاکید می کند که تا قبل از این، یعنی قبل از دنیای مدرن تصور می شد که قدرت فقط در نظام های مستقر قرار دارد، دولت هست و حکمران هست که قدرت را در اختیار دارد. به تدریج با شکل گیری جوامع مدرن با قدرت گرفتن جامعه ی مدنی در واقع صاحب نظران متوجه شدند که علاوه بر آن قدرت در نظام مستقر یک قدرتی هم بیرون آن وجود دارد، شکل می گیرد و آن قدرت در حوزه ی عمومی، سپهر عمومی و در جامعه مدنی است. بنابراین حالا دیگر مفهوم سیاست با مفهوم قدرت به مفهوم صرفا گفتگو یا حضور یا چالش با نظام مستقر نبود بلکه درون جامعه ی مدنی هم سیاست جریان داشت و می‌توانست به برقراری آشتی، دوستی، تقویت شهروندی و جنبه های دیگری منجر بشود که به تقویت جامعه مدنی کمک کند .

برگردیم به عنوانی که مطرح کردند : نسبت بین آموزش و پرورش و سیاست. در پاسخ به این عنوان دوتا سوال بزرگ در مقابل ما قرار دارد ، یکی این است که کدام آموزش و پرورش؟ ما درباره ی  کجا و چی داریم صحبت می کنیم؟ سوال دوم که مهمتر است و به همان میزان مبهم تر، کدام سیاست؟ سیاست در دولت و نظام مستقر یا سیاست در جامعه ی مدنی؟ سوال سومی که به نظرم  این روزها خیلی مهم است که به آن جواب داده شود این که اساسا این رابطه را برای چه کسی یا گروهی داریم مطرح می‌کنیم؟ برای معلمان به عنوان یک قشر زحمت کش، بخشی از طبقه ی متوسط و طبقه ی فرودست که بسیار مورد ظلم قرار می گیرند؟ آیا برای یک سازمان صنفی داریم مطرح می کنیم که در واقع قرار است که در چارچوب منافع صنفی اعضایش عمل کند؟ در مورد نسبت آموزش و پرورش با سیاست برای یک سازمان صحبت می کنیم که تلاش دارد از طریق در اختیار گرفتن بخشی از قدرت اهداف و آرمانهای مورد نظر اعضای خودش را پیش ببرد؟ آیا می خواهیم راجع به نسبت بین این دو برای سازمان رسمی صحبت کنیم؛ یک به اصطلاح انجمنی که در چارچوب قواعد موجود اقدام می کند و در واقع به نوعی در حد فاصل یک جامعه ی مدنی و نظام مستقر قرارگرفته یا راجع به یک سازمان غیر رسمی صحبت می کنیم که به نوعی از محدودیت های یک سازمان رسمی فارغ است و باز اهداف و آرمانهایی را دنبال می کند که متناسب با آن اهداف و آرمان‌ها می‌تواند رابطه ی بین سیاست و نظرش را در مورد نسبت آن با آموزش و پرورش توضیح بدهد؟

به عنوان جمع بندی لازم است بگویم که فقط خواستم ابعاد مختلف سوالاتی که پیرامون این موضوع مطرح هست را باز کنم و طبیعتاً در ادامه باید گفتگو و تبادل نظر داشته باشیم.

 

۱- آیا آموزش و پرورش و معلمان باید در سیاست های جامعه دخالت نمایند؟

 

اولا این دو مفهوم را قرارمان باشد از هم جدا کنیم. آموزش و پرورش و نظام آموزشی و نهاد آموزش که یک نهاد رسمی هست و کارکرد های خاص خودش را دارد و در واقع طبیعتاً مبلغ موازین و قواعد رسمی و یا سیاست های رسمی هست. اما درمورد  معلم ها موضوع متفاوت هست. معلم ها از زوایای مختلف هم به لحاظ تاریخی هم به لحاظ وضعیت موجود اجتماعی در سیاست های جامعه دخالت می‌کنند، اتفاقا به نظر من در هر دو سویه ی سیاست هم دخالت می کنند. یعنی از یک طرف معلم ها به عنوان بخشی از طبقه ی متوسط یا به دلیل شرایط خاص ایران که بعضاً حتی گروه هایی از معلمانی که زیر خط فقر یا در لبه ی خط فقر قرار دارند، به طور قطع نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران دارند. اساسا خاستگاه شان اینجا خاستگاه طبقه ی متوسط هست. چون به لحاظ فرهنگی هم بیشتر منتسب به طبقات متوسط هستند. بنابراین نقش بی بدیلی را در جنبش های اجتماعی و در سازماندهی کنش های اعتراضی ایفا می کنند. در رشد  آگاهی عمومی ایفا می کنند. در نتیجه به صورت اجتناب ناپذیری معلم ها به عنوان بخشی از جامعه و بخشی از طبقه متوسط در تحولات سیاسی اجتماعی، از گذشته تا کنون نقش ایفا کرده اند. از این به بعد هم این نقش را خواهند داشت. اما وجه دوم مداخله ی معلمان وجه صنفی هست یعنی اینکه معلمان به عنوان بخشی از جامعه که در معرض فشار های حاصل از ناکارآمدی و بحران های اقتصادی هستند و به دلیل سیاست های نادرست اقتصادی- اجتماعی در گروه های ناراضی قرار دارند . از این رو به لحاظ صنفی در تلاشند برای اینکه منافع صنفی شان  را تامین کنند.به همین دلیل  طبیعتاً در سیاست مداخلات مشخصی دارند. این مداخله ی معلمان به عنوان بخشی از جامعه ی مدنی، در واقع تلاشی است برای تقویت و رشد جامعه. باما محدوده ی کارکرد و تلاش معلمان در حوزه ی سیاست را صرفا به آن بخش از فعالیت هایی که در چالش با قدرت مستقر قرار دارد، منحصر نمی کنم. اگرچه آن چالش بصورت اجتناب ناپذیری بخشی از فعالیت و پویش جامعه ی معلمان است؛ اما بخش دیگری که آن هم به نقشی که معلمان در جامعه ی مدنی ایفا می کنند، معطوف می شود. به این معنی که در واقع با ایجاد شبکه های اجتماعی، با ایجاد سازمان های اجتماعی و پیوند های متعدد که در درون جامعه ایفا می کنند، در واقع خودشان را رشد و ارتقاء می دهند. جامعه ی مدنی را هم رشد و ارتقاء می دهند. به همین دلیل است که همیشه انتظار این بوده که معلم ها در تحولات اجتماعی سیاسی کلان هم نقش مهمی را ایفا کنند.

۲. اگر آموزش و پرورش را  وزارت آموزش و پرورش و سیاست را  نظام سیاسی در نظر بگیریم؛ چه فرد یا نهادهایی باید در تعیین سیاست های کلان و خرد حاکم بر جریان آموزش و پرورش ورود پیدا کنند؟

 

این که چه کسانی باید سیاست های خرد و کلان حاکم بر نهاد آموزش و پرورش را مشخص کنند، ارتباط زیادی با نوع  ساختار نظام سیاسی مستقر دارد. در نظام های دموکراتیک از آنجا که مشارکت یک اصل غیر قابل تجدید نظر است، نهادهای صنفی معلمان و حتی دانش‌آموزان سهم مهمی را در تعیین سیاست های خرد و کلان آموزشی دارند. البته به این معنی نیست که فقط آنها تعیین کننده هستند، چون نهاد آموزشی جزئی یا بخشی از کل ساختار مستقر است، بنابراین عملکرد و فعالیت ها و سیاست های کلان نظام آموزشی باید متناسب با سیاست های حاکم بر کل ساختار سیاسی باشد. اگر فرض کنیم جهت گیری یک نظام بر توسعه ی مثلاً صنعت است، یا بر توسعه ی نیروی انسانی است، نظام آموزشی هم باید به آن سمت، سو گیری کند و سیاست گذاریش در جهتی باشد که نیروی انسانی ای که پرورش می‌دهد، در این راستا باشد. اما در هر حال چون در این فرایند، معلمان و دانش‌آموزان بخشی از ذینفعان چنین نهادی هستند، آنها هم در تعیین سیاست ها مشارکت می کنند و به نوعی از طریق یک گفتگو ی مستمر دربین طرف های درگیر با نهاد آموزشی این سیاست های خرد و کلان تعیین می شود. اما این سیاست موکول به این است که یک ساختار رویکردی مشارکت طلبانه داشته باشد، دموکراتیک باشد و در واقع دولت، جامعه ی مدنی را همکار و همراه خودش بداند. اما اگر دولت یا نظام مستقر جامعه ی مدنی را در تعارض نسبت به خودش بداند و سازمان های جامعه ی مدنی را رقیب خودش بداند، مثل آنچه که امروز کمابیش در ایران شاهد هستیم، طبیعی است که هیچ نقشی برای آن ها قایل نمی شود و همین می تواند خسارات جدی وارد کند. کما اینکه وارد کرده است. یعنی سیاست های غلط در ارتباط با آموزش و پرورش یا سیاست های غلط در ارتباط با دانش آموزان. پس پاسخ به سوال در باره ی نهاد آموزشی موکول به این است که در چه ساختار سیاسی، اجتماعی کلان یا در چه نظام سیاسی داریم راجع به آن بحث می‌کنیم.

 

۳. اگر نهاد  سیاسی  یکی از این دستگاه ها باشه  چه میزان باید در تعیین سیاست های  کلان و خرد حاکم بر  آموزش و پرورش  وارد بشود؟

 

اینکه آیا در تعیین سیاست های خرد و کلان یک نهاد که بخشی از یک ساختار کلان هست، چه میزان نیرو های متخصص وارد می‌شوند و چه میزان نیروهای سیاسی، این بحثی است که همیشه وجود داشته و چگونگی تعامل بین نهادهای سیاسی و نهادهای تخصصی و تنظیم روابط بین آن ها، محل مناقشه بوده است. اصل مطلب این است که به هر حال هر نظام سیاسی مصالحی دارد که آن مصالح می‌تواند مور نقد قرار بگیرد. سیاست های نهاد مستقر می‌تواند رد یا تایید شود ولی مهم این است که آن نظام برای اداره ی سایر نهاد های مرتبط با خودش، در درون ساختار خودش آن اصول و موازین سیاست را مورد نظر قرار می دهد. بنابراین طبیعی است که اگر در مورد نهاد آموزشی می خواهد بحث و تصمیم گیری شود، سیاست های کلان نظام مستقر یک وجه آن و دیدگاه نیروهای متخصص یا ذینفعان درون آن وجه دیگرش هستند که در سیاست ها اثر گذارند. وضعیت بهینه موقعی است که جمع بین اینها رخ بدهد. یعنی اصولاً نظام های سیاسی مدرن در  پی آن هستند که بین نظرات متخصصین و مصالح کل ساختار جمع بزنند ، سنتزی که بتواند ملاک عمل قرار گیرد. بنابراین نهادهای سیاسی هم اگر منظور نهادهای رسمی است حتما در تعیین تکلیف سیاست خرد و کلان نظام آموزشی نقش دارند چرا که در واقع منابع در اختیار آن هاست و البته آن ها باید آنقدر از عقلانیت برخوردار باشند که اگر می خواهند این منابع به صورت بهینه مصرف شود، بازده لازم را داشته باشد، چاره ای ندارند جز اینکه به نیروها و نهادها و گروه ها و ذینفعانی که در درون آن نهاد مثل نهاد آموزش و پرورش ذی نفع هستند، فرصت هایی برای مشارکت در تصمیم گیری ها و تعیین سیاست ها بدهند.

 

۴. از دیدگاه شما به عنوان جامعه شناس ،نقش  دولت به عنوان نظام سیاسی در  آموزش و پرورش چگونه باید باشد؟

 

اولا، اینکه دولت به عنوان نظام سیاسی چه نقشی در آموزش و پرورش دارد را یک جامعه شناس یا پژوهشگر اجتماعی نباید معلوم کند، بلکه در وهله ی اول باید قوانین معلوم کند. به نظر من قانون اساسی صراحت دارد. دولت و نه تنها دولت، کل نظام حکمرانی وظایف مشخصی در قبال آموزش شهروندان دارد. آموزش عمومی در قانون اساسی رایگان و وظیفه ی دولت شمرده شده است. بنابراین بی برو برگرد دولت و نظام سیاسی نقش تعیین کننده ای برای دسترسی همه ی شهروندان به آموزش عمومی دارد. به طور مشخص این تا پایان دبیرستان تعریف شده است. از نظر من تمام این تلاشهایی که برای ایجاد موسسات غیر انتفاعی، انواع مدارس با خدمات مختلف، هیئت مدیره ای ها و انواع دیگر آن ایجاد شده و حتی مدارس شاهد و همه ی اینها خلاف آن چیزی است که در قانون اساسی به صراحت بیان شده است. منابع عمومی باید به صورت مساوی در اختیار همه کودکان قرار بگیرد تا بتوانند از آموزش و پرورش استفاده کنند و از خدمات آن به یک میزان مساوی بهره مند شوند. در این مورد حتی نیاز به چالش و گفتگو نیست. قانون اساسی ما در این باره صراحت دارد و همینطور موازین بین الملل؛ در موازین حقوق بشر هم این حق به عنوان حق آموزش تصریح شده است. نکته ی دیگری که وجود دارد این که در واقع از اوایل دهه ی هفتاد با رشد گرایشات لیبرال و نئو لیبرال در ایران و مخصوصا نفوذ آن در دولت، آرام آرام این تلقی یا تصور ایجاد شد که بخش خصوصی می تواند در آموزش و پرورش سهمی داشته باشد، لذا شروع کردند به دادن انواع مجوز ها و انواع رانت ها به برخی برای اینکه یک نظام آموزشی خصوصی هم ایجاد کنند. طبیعتاً معنیش این بود که دسترسی همگان به آموزش فراهم نشود یا به صورت نابرابری تامین شود. به این ترتیب در واقع دولت از این جهت وظیفه دارد که چنین امکاناتی را مهیا کند. اما یک وجه دیگر سوال هم که مهم است این که بسیارخوب حالا که منابع را قراراست دولت تعیین کند، آیا به این معنی است که سیاست ها، خط مشی ها و جهت گیری ها را هم او باید تعیین کند؟ اینجا درواقع موضوع مناقشه ی جدی است. در واقع بحث این هست که آیا دولت منابعی را که صرف آموزش و پرورش می کند باید برای ترویج یک ایدیولوژی یا تفکر خاص خودش بکار بگیرد یا در جهت منافع ملی؟ شاید این توضیح لازم باشد که دولت به دو گونه می‌تواند عمل کند. یک گونه این است که یک وظایفی را که در سطح حاکمیتی به عهده ی آن گذاشته شده به عنوان یک دولت ملی انجام دهد مثلا ، اجرای وظایف در قبال رشد توسعه ی جامعه؛. اما وجه دیگری که هست ، ممکن است دولت به اعتبار منابعی که در اختیار دارد فکر کند که باید روی نحوه ی فکر کردن، چارچوب هایی برای محدود کردن آزادی اندیشه و فکر  اعمال کند و در واقع این منابع را صرف تبلیغ ایدیولوژی مورد نظر خودش بکند که اینجا موضوع مناقشه و اختلاف هست و یکی از نقد های جدی به نظام آموزشی این است که بخش قابل توجهی از منابع را صرف این دومی کرده است. به جای اینکه به اولی، یعنی به تربیت نیروی انسانی برای رشد جامعه و ارتقاء منافع ملی بیندیشند.

سخن پایانی:

برای همه معلمان میهن آرزوی سلامت و صبر و مقاومت دارم و برای همه ی اعضای کانون صنفی معلمان، همه ی دوستانی که برای آبادی و آزادی وتوسعه ی ایران تلاش می کنند، برای همه ی کسانی که در این راه هزینه ی جدی داده اند آرزوی موفقیت میکنم.  برای جامعه ی ایران هم آرزوی رشد و توسعه و آبادی می کنیم و امیدواریم که دیر یا زود اهدافی را که سالهاست و می شود گفت قرنهاست جامعه ی ایران به دنبال آن هست، یعنی تحقق آزادی، عدالت، دموکراسی محقق شود و به سر منزل مقصود برسد.

455 thoughts on “آموزش پرورش و سیاست / گفتگو با دکتر سعید مدنی جامعه شناس

  1. zovre lioptor

    Aw, this was a very nice post. In idea I want to put in writing like this moreover – taking time and precise effort to make an excellent article… however what can I say… I procrastinate alot and in no way appear to get one thing done.

    Reply
  2. Managed IT Services Salt Lake City

    Magnificent web site. Plenty of useful information here. I?¦m sending it to a few friends ans additionally sharing in delicious. And of course, thanks in your sweat!

    Reply
  3. brick tiles

    Sweet blog! I found it while surfing around on Yahoo News. Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there! Many thanks

    Reply
  4. zomenoferidov

    Hi, i believe that i noticed you visited my blog so i came to “return the favor”.I am attempting to find issues to improve my website!I assume its good enough to use a few of your ideas!!

    Reply
  5. Vincze Andrea

    I’m also commenting to make you know of the impressive discovery our child gained visiting yuor web blog. She realized a wide variety of things, including what it is like to possess a marvelous coaching mindset to make the others without hassle learn about some complex issues. You actually did more than people’s expectations. Many thanks for churning out these valuable, trustworthy, revealing as well as unique guidance on this topic to Gloria.

    Reply
  6. maternity dress

    Thanks for sharing excellent informations. Your website is so cool. I’m impressed by the details that you have on this web site. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found just the info I already searched everywhere and simply couldn’t come across. What a perfect website.

    Reply
  7. Don

    Przy zamówieniach powyżej 400 zł i przesyłce przedpłaconej wysyłka jest GRATIS. Jest to wybór skupiony na późnej twórczości Enzensbergera, którzy mają trochę doświadczenia z handlem i szukają usług pierwszej klasy i. Kobietę, w szczególności. Metody wygrywania w ruletce w kasynie ceremonieayahuaski wrównonoc jesiennąnie mają więc sobierównych i trudno jedokładnie opisać, handlu forex. Te firmy, ropą naftową bądź metalami szlachetnymi. Nazywaj mnie imieniem, Admiral Markets może być po prostu brokerem numer jeden. Chociaż w przypadku klientów, być może będziesz w stanie zająć się nimi szybciej. https://phasefivedata.com/community/profile/efwralf51072247 Automaty do gry bez pieniędzy wiadomo również, która informuje nas o procesie ładowania baterii. Że się dziwić, ograniczeniem prawa do posiadania broni. Rynek Główny wypełnią figury z wielkimi głowami, ma liberalny stosunek do kwestii migracji. Wie, bowiem jest to marka całkiem nowa. Oczywistą korzyścią jest dla sprzedających możliwość pokazania tego co ma się do sprzedania, że gdzieś zaginęli Kostuch i bliźniacy. Prostuję się, do których. Zapisz moje imię i nazwisko, adres e-mail i witrynę w przeglądarce do następnego komentarza. Wartości to w naszym życiu jedne z ważniejszych zagadnień, które pozwalają nam w jakikolwiek sposób funkcjonować. Wartościowanie dotyczy tego, co uważane jest przez ogół społeczeństwa lub przez…

    Reply
  8. netthor

    Take a look at the screenshot below to see for yourself.
    The program offers cross-platform support in Windows 7/8, Windows 10, Linux, and Mac OS X.
    What is new in version 7.8.2:
    — Fixed a display bug occurring under certain circumstances (title and description is now displayed)
    — Fixed incorrect file extension in tests mode
    What is new in version 7.8.1:
    — Fixed copy file only if it exists, http://clients1.google.com.gt/url?sa=t&url=https://breathmotchire.weebly.com

    6add127376 netthor

    Reply
  9. kienith

    Review: BINGE

    THREE-MONTH WINDOW

    Back in 2010, John Pasquin published the first incarnation of CinemaScore, which was an aggregator of the most seemingly objective movie-watching stats available: your standing in the theater, whether you liked the movie, your age, gender and ethnic background, whether you saw the movie alone or with someone of the same background/gender/age, and even the type of film you had seen previously. (Con http://batterydoctor.ru/bitrix/redirect.php?event1=&event2=&event3=&goto=https://isactuto.weebly.com

    6add127376 kienith

    Reply
  10. Huh

    Twitter is one of the most popular social media platforms for cryptocurrency fans and the crypto curious to discover, explore and learn about the latest news from the digital asset market. Brian is the co-founder & CEO of crypto-unicorn, Coinbase as well as co-founder of GiveCrypto. One of the most well-known crypto entrepreneurs, Brian has helped spur the growth of the ecosystem. He often shares life lessons and advice that he has learned while at Coinbase and is a must follow for anyone who wants to be a future crypto entrepreneur. For further evidence of his genius, he found a way to make eating donuts count as user testing. Japan, finally, was the country in the survey where the fewest people said they used or owned cryptocurrency. Only four percent said they had experience with crypto products, the lowest in the survey together with Denmark. https://franciscopjzo642087.blogspothub.com/12220219/btc-to-dogecoin For inquiries related to this message please contact our support team and provide the reference ID below. Curated power industry news from thousands of top sources. The state has allocated a $1,124,030 mln local job aid package, $416,000 of which was awarded to Missoula County of BSTF Job Creation funds that are backing up a Bitcoin mining firm named Project Spokane, LLC to assist with its expansion plans. Subscribe today to the Daily Power Industry Newsletter for the most up-to-date and relevant utility industry news. Bitcoin is perceived as a long-term opportunity for job seekers and Montana is one of the first states that supported the potential of it. Whether other states eventually follow suit is still a question. If you have an experience or insight to share or have learned something from a conference or seminar, your peers and colleagues on Energy Central want to hear about it. It’s also easy to share a link to an article you’ve liked or an industry resource that you think would be helpful.

    Reply
  11. Anthonyfum

    One of the main advantages of Mr Green casino is undoubtedly the existence of a license, that confirms its honesty, reliability and security. Moreover, this gambling institution uses a random number generator in all its games, which completely excludes the possibility of fraud. The site of the casino Mr Green was opened in 2008 and has been regularly checked by the Swedish National Forensic Laboratory and the company Testfreaks. We are an independent directory and reviewer of online casinos, a casino forum, and guide to casino bonuses. A casino based around an elusive green suited character together with a sleek, modern, freshly designed look – Mr Green Casino presents a new take on the online casino experience which we think will be a big hit with our Canadian visitors. Its strengths are its video slot games and mobile casino which make up for its relatively small welcome bonus and table casino game selection. You’ve probably seen the Mister Green TV advert and now you’ve read the review – give the casino a try today. https://www.realpositive.blog/community/profile/mattmadigan7373/ Product dimensions: 3.6″W x 7.2″L x 1.45″H Our ‘Certified Perfects’ have been acknowledged as the standard World-Wide for decades. Polyhedral Dice Players always hope to get the expected point during a dice game, such as 6+6, but how can they do that? How to always roll a 6 on the dice? You need to buy the professional loaded dice to achieve it! The current national average is $4.18 per gallon, AAA said, meaning New Jersey is not only outperforming the rest of the country as a whole, but also its closest neighbors: New York state's average price was $4.29 Monday, while Pennsylvania's was $4.27. Casinos foil cheaters through a variety of means, including frequently changing out dice, just as they do with cards at the blackjack table. As mentioned, the randomness of rolls can be impacted by things like edges and corners becoming less sharp through use. Fresh dice are brought into a craps game every four to eight hours, often during a shift change. Casinos have the right to change out dice at any time, however. This sometimes happens during hot rolls, as casinos want to ensure a player’s good luck isn’t the result of dice tampering.

    Reply
  12. Mibly

    Узнавайте первыми о скидках, распродажах, специальных акциях, поступлениях и новостях!Никакого спама, обещаем. Средство подходит для поддержания здоровья ресничек, а также для восстановления тонких и ослабленных. Особенно советуем обратить внимание тем, кто часто наращивает ресницы. Сыворотка для ресниц Esthetic House представлена в лаконичном флаконе, имеет удобную щеточку и приятную текстуру, которая не течет, а хорошо обволакивает каждую ресничку. Производитель обещает, что формула с аминокислотами, пептидами и экстрактом красного клевера увеличит длину ресниц и бровей через 30 дней после начала использования. Применение сыворотки не ограничено по сроку: вы можете использовать ее ежедневно или делать перерывы в несколько месяцев после достижения стойкого результата, но не забывайте, что во втором случае ресницы постепенно вернутся к первоначальному состоянию. Хорошо проявляет себя продукт в вопросе восстановления ресниц после наращивания. https://ethicalwitchcraft.com/community/profile/cfhcallum522551/ Тушь для ресниц XXXL “Extreme Exciting Exclusive Luxury” У Vivienne Sabo вообще отличные туши, а эта — просто огонь! Объемные ресницы с первого слоя? Да запросто, при этом без комков и склеивания У этой туши щеточка в форме волны с ультрамягкими щетинками. Формула средства обволакивает ресницы и создает экстремальный объем. Сочетание восков и полимеров обеспечивает объемную текстуру и усиливает насыщенный черный пигмент. Тушь была протестирована офтальмологами, так что можешь не переживать, если у тебя чувствительные глаза или ты носишь контактные линзы. В линейках мейкап-продуктов можно найти разные оттенки синей туши для ресниц. Тёмные или серо-синие подходят для повседневного макияжа, а яркие – электрик, голубой и сине-фиолетовый – для креативного. Синяя тушь ьхорошо гармонирует с любым типом внешности и красиво подчеркивает цвет радужки, а ещё она придаёт белкам глаз более холодный подтон, буквально «подсвечивая» их.

    Reply
  13. Tommie Manlangit

    Hmm is anyone else encountering problems with the pictures on this blog loading? I’m trying to find out if its a problem on my end or if it’s the blog. Any feed-back would be greatly appreciated.|

    Reply
  14. Shana Hollway

    I constantly spent my half an hour to read this weblog’s posts every day along with a cup of coffee.|

    Reply
  15. Mittie Neff

    You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something that I think I would never understand. It seems too complicated and extremely broad for me. I am looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!|

    Reply
  16. Maira Baughman

    Excellent post but I was wondering if you could write a litte more on this topic? I’d be very grateful if you could elaborate a little bit further. Cheers!|

    Reply
  17. Deandre Ploude

    I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored material stylish. nonetheless, you command get got an nervousness over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.|

    Reply
  18. Kasse

    The hunt for diamonds is on! This shiny stone is the wild symbol in the 5-reel, 9-payline slot machine. The 0 and 00 are where the roulette table is “rigged”. The casino doesn’t have to have a button hidden on the croupier’s side of the table that controls the outcome. (You might have seen that in the movie Casablanca.) The casino makes plenty of profit over time on a roulette wheel. So obviously you are going to be looking to play European roulette, or even French Roulette that has a house edge of just 1.35%, however in the US, the majority of machines are set up with the American roulette wheel. Obviously, this is so the casino can make as much money as possible, but this does mean you have no advantage versus when you are playing at a table. Roulette is a game of luck and with a relatively high house edge. However, read our roulette strategies page for tips to help maximize your chances of roulette success. https://plataformamusic.com/community/profile/joellentramel13 If you’re new to online casinos, you could be forgiven for thinking that the potential returns for each game were set by the casino operators themselves. This is actually not true. Most (99%) of online casino games are completely set up by independent game developers. They should have had their games independently audited for fairness by a third party – and you can check that with us or on the developer’s website. As stated earlier, it is impossible to win at online pokies on every spin. Real money games offer higher odds of winning than their traditional counterparts, whether online or in brick-and-mortar casinos. Online casinos offer games with RTPs (Return to Player) as high as 98 percent. You can increase the odds when you play progressive jackpots and place the maximum bet. This type of betting is only available to people who can afford it. It is impossible to maximize your gaming experience if you do not have the funds.

    Reply
  19. Truman Stepanski

    You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something that I think I would never understand. It seems too complicated and very broad for me. I’m looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!|

    Reply
  20. Annika Coddington

    This page truly has all of the info I needed concerning this subject and didn’t know who to ask. |

    Reply
  21. Dino Lupoe

    Oh my goodness! Incredible article dude! Many thanks, However I am encountering issues with your RSS. I don’t understand why I am unable to join it. Is there anyone else getting the same RSS issues? Anyone that knows the solution will you kindly respond? Thanks!!|

    Reply
  22. Kasse

    Don’t go firing on all four cylinders if you (or a new dealer) just arrived at the table. Start small to gauge the situation, i.e., whether the dealer is “hot” or “cold,” says Marchel. The casino never stops, but you do. “Hot and cold streaks can have a big effect on the player,” he warns. When playing blackjack there are things you can do to make sure you optimise your chances of walking away from the table a winner. Mainly these optimisation skills are to do with decisions you make under certain circumstance. The blackjack strategy chart is a tool which can guide a player into making the decisions which give you the best odds of tasting success when playing 21. 4 perfect times for cash out: Blackjack is the most famous game in every casino because sometimes a single player easily maintains the winning streak for almost three to four matches. And that time, the thought that strikes in their minds is increasing the bet amount to win a great winning amount. And that’s the only time when the player should cash out their money immediately. Or else the probability is they will lose the winning streak and the amount they won. https://shipitshoutit.com/community/profile/michaleatencio5/ No. Wagering requirements in bonuses mean that there is no need for a player to wager or bet through wins before any withdrawal can be made. Unlike the free spin bonus with strict wagering conditions, this type allows you to make withdrawals anytime. In other words, what you win is what you keep! Indeed, numerous casinos offer free spins bonuses without any requirements and the winnings will be given as real cash and where the casino does not hold wins until when you meet the requirements. Zamsino offers a wide range of casinos with wager-free bonuses; including free spins. Here at TheGruelingTruth.com, we just love playing online slots. In fact, the only thing we enjoy more than spinning the reels is spinning them for free, which is why we always look out for a casino with free spins. Annoying TV gameshow backing track aside, Wild Booster serves up tons of free spins and potentially high-yielding wild multipliers. The wild multipliers entitle players to a pick of free spin bonuses and range from x2 to x100. Consequently, some of the payouts we saw in the office were substantial – it has to be said.

    Reply
  23. Charise Asnicar

    Your mode of telling everything in this article is actually nice, all be able to simply know it, Thanks a lot.|

    Reply
  24. Evan Kurschner

    hello!,I love your writing so so much! proportion we keep in touch extra about your article on AOL? I require a specialist in this space to solve my problem. May be that’s you! Taking a look forward to see you. |

    Reply
  25. Caron Cangey

    You actually make it seem so easy with your presentation but I find this matter to be really something which I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!|

    Reply
  26. Vivien Woosley

    My spouse and I stumbled over here by a different web address and thought I should check things out. I like what I see so now i’m following you. Look forward to looking over your web page again.|

    Reply
  27. Benito Nilmeier

    You really make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be actually something which I think I would never understand. It seems too complex and extremely broad for me. I’m looking forward for your next post, I’ll try to get the hang of it!|

    Reply
  28. Clelia Nunev

    When I initially left a comment I appear to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I get four emails with the same comment. Is there a means you are able to remove me from that service? Thanks a lot!|

    Reply
  29. Kellee Wieberg

    Thanks in favor of sharing such a nice thought, piece of writing is fastidious, thats why i have read it fully|

    Reply
  30. Ka Wesly

    Do you mind if I quote a few of your posts as long as I provide credit and sources back to your webpage? My website is in the exact same area of interest as yours and my users would genuinely benefit from some of the information you present here. Please let me know if this alright with you. Regards!|

    Reply
  31. Royce Kirberger

    I’m not sure exactly why but this website is loading very slow for me. Is anyone else having this issue or is it a problem on my end? I’ll check back later on and see if the problem still exists.|

    Reply
  32. Jayson Calderaro

    You really make it seem so easy with your presentation but I to find this matter to be really one thing which I feel I might by no means understand. It seems too complicated and very extensive for me. I’m looking forward for your next submit, I’ll attempt to get the dangle of it!|

    Reply
  33. Queenie Graughard

    Hey there I am so delighted I found your weblog, I really found you by error, while I was looking on Bing for something else, Anyways I am here now and would just like to say kudos for a incredible post and a all round entertaining blog (I also love the theme/design), I don’t have time to look over it all at the minute but I have bookmarked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the awesome b.|

    Reply
  34. Glenn Rayl

    certainly like your website however you need to check the spelling on several of your posts. Many of them are rife with spelling problems and I find it very troublesome to inform the reality on the other hand I will surely come back again.|

    Reply
  35. Angel Genther

    It’s really a nice and helpful piece of information. I’m glad that you simply shared this useful information with us. Please stay us informed like this. Thanks for sharing.|

    Reply
  36. Roy Cerminaro

    It’s an awesome paragraph designed for all the web users; they will get advantage from it I am sure.|

    Reply
  37. ThomasFer

    Przygotowując się do napisania tego artykułu, znalazłam informację, że w 2019 roku, tak jak przed 120-laty, wciąż trwała walka na linii Kompania Piwowarska (czyli „spadkobierców” Browarów Książęcych) oraz aktualnych właścicieli marki Tichau oraz Tichauer (kojarzonych z Browarem Obywatelskim w Tychach). Otóż Kompania Piwowarska wniosła o unieważnienie znaków towarowych Tichau oraz Tichauer, jakoby zbyt mocno kojarzyły się z nazwą Tyskie i mogło wprowadzać konsumenta w błąd. Czyżby duch konkurencji nie spał? O tym sporze możecie przeczytać tutaj: fjw.pl tyskie-v-tichauer Następnie warto udać się do miejsca, w którym warzy się piwo – ogromne metalowe kadzie, w salach wyłożonych stylowymi, dawnymi płytkami. Bardziej nowoczesne rzeczy dostępne są na linii produkcyjnej skąd wyjeżdżają gotowe produkty. https://emilianowncq653198.fitnell.com/51841375/podawanie-peselu-internet-kasyno 24 stycznia 2017 roku w Centrum Kultury Litewskiej przy Ambasadzie Litwy (Al. Ujazdowskie 12) dr Jūratė Čerškutė wygłosiła wykład poświęcony twórczości Ričardasa Gavelisa, autora m.in. powieści „Vilniaus pokeris” („Wileński poker”), „Vilniaus džiazas” („Wileński jazz”) i „Jauno žmogaus memuarai” („Wspomnienia młodego człowieka”).  poker face – pierwszy singel Ayumi Hamasaki wydany przez wytwórnię Avex Trax. liga228 agen bola terbesar dan terpercaya yang menyediakan transaksi via deposit pulsa tanpa potongan. Nowy!!: 1998 i Poker Face (singel Ayumi Hamasaki) · Zobacz więcej » poker face – pierwszy singel Ayumi Hamasaki wydany przez wytwórnię Avex Trax.

    Reply
  38. Agnes Poux

    These are genuinely great ideas in about blogging. You have touched some nice points here. Any way keep up wrinting.|

    Reply
  39. Jonah Butera

    continuously i used to read smaller content that as well clear their motive, and that is also happening with this piece of writing which I am reading at this place.|

    Reply
  40. Leonard Ehret

    Hello, I enjoy reading all of your article post. I wanted to write a little comment to support you.|

    Reply
  41. Jaunita Pascua

    Great blog right here! Additionally your web site rather a lot up very fast! What web host are you the use of? Can I am getting your associate hyperlink in your host? I desire my site loaded up as quickly as yours lol|

    Reply
  42. Diego Henricks

    Hello! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask. Would you be interested in exchanging links or maybe guest authoring a blog article or vice-versa? My blog covers a lot of the same topics as yours and I feel we could greatly benefit from each other. If you happen to be interested feel free to send me an e-mail. I look forward to hearing from you! Fantastic blog by the way!|

    Reply
  43. Debera Samay

    Awesome! Its really remarkable article, I have got much clear idea concerning from this post.|

    Reply
  44. Zachariah Gibson

    It’s enormous that you are getting thoughts from this paragraph as well as from our discussion made here.|

    Reply
  45. Darius

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.|

    Reply
  46. Delmar

    Highly descriptive blog, I loved that bit. Will there be a part 2?|

    Reply
  47. Robin

    I truly love your site.. Pleasant colors & theme. Did you build this website yourself? Please reply back as I’m wanting to create my own personal blog and want to know where you got this from or exactly what the theme is called. Thanks!|

    Reply
  48. Evest

    Die Megaways-Version von The Dog House ist dem ursprünglichen Slot ziemlich ähnlich. Derselbe malerische Hinterhof grüßt Sie vom allerersten Bildschirm an, und dieselben Cartoon-artigen Hundesymbole treffen die Walzen und zaubern ein Lächeln auf Ihr Gesicht. Die Walzen drehen sich aufgrund der erhöhten Gewinnlinien in einer größeren Hundehütte – bis zu 117.649 Gewinnmöglichkeiten und es gibt zwei zusätzliche Holzbretter. Ein Brett zeigt auf der linken Seite des Bildschirms die Freispielkauf-Option und auf der anderen die Anzahl der Gewinnmöglichkeiten, die Sie bei jedem Spin haben. Großer Hundeliebhaber? Wir haben in unserem Slot-Katalog überall gesucht und einige interessante andere Online-Slots gefunden, die du wirklich ausprobieren solltest! Wie du weißt, wird The Dog House von Pragmatic Play entwickelt und ist dafür bekannt, viele gute Spiele zu entwickeln. Wenn du mehr ihrer Spiele ausprobieren möchten, haben wir auch ein paar Vorschläge für dich in Bezug auf Pragmatic Play Slots! https://fight4veterans.com/community/profile/leonardocrocket/ G.M. Hat $3.905.087 bei Mega Moolah Gewonnen WAS KUNDEN ÜBER uNS SAGEN Cosmo akzeptiert US-Dollar und Kanadische Dollar, Euro und Britische Pfund. Einzahlungen werden mit Bankkarten, einigen elektronischen Systemen und direkten Geldüberweisungen akzeptiert. Dieselben Methoden stehen für die Auszahlung von Gewinnen zur Verfügung. Es ist erlaubt, ab 50 Euro abzuheben (ab 300 Euro per Überweisung). Über die Höchstgrenzen auf der Website lesen. Die Verwaltung kann Kopien von Dokumenten anfordern, um die Identität zu überprüfen. N.C. Hat mit lediglich einer 50 cent-wette unglaubliche $8.453.754,28 bei Mega Moolah Gewonnen Hier erfahren Sie mehr über Blackjack im Cosmo Casino gold strike casino biloxide kommentiert.Und die Kommentatoren verrieten uns, was in so einer All-in Situation die ecosmo casino log in hcfrxtra Portion Glück bringt: Die legendäre Glücksjacke.000 Euro gewonnen.de Nacht“ sicherte sich Elton.und finalen Ausgabe der Pokernacht Anfang Dezember gab PokerStars bekannt, dass das Format 2016 unter dem Namen “Die große ProSieben PokerStars.Nachdem er diverse Telefon-Anrufe getätigt hatte, fand der Wettbüro-Besitzer heraus, dass die Männer bei weiteren Buchmachern, zum Beispiel im Raum Böblingen, weitere Wetten auf dasselbe Spiel abgegeben hatten.enzo casino erfahrungen

    Reply
  49. https://g.page/thedentalsurgerylondon

    Thank you a lot for providing individuals with such a pleasant opportunity to read in detail from this blog. It’s usually so amazing and also jam-packed with a great time for me personally and my office fellow workers to visit the blog at the least 3 times in 7 days to find out the latest stuff you will have. And definitely, I am just at all times fulfilled with the spectacular tactics you serve. Selected 3 points in this posting are particularly the finest I have ever had.

    Reply
  50. SoR

    Spinson Casino offers great deposit and withdrawal options. You can use Visa, Mastercard, Skrill, Trustly, PaySafeCard, Bank Transfer, Neteller and Every Matrix. Members say that both the deposit and withdrawal processes are easy and straightforward and you can get your money very fast, particularly with Skrill Moneybookers. Perhaps you have been aware that, whenever you go inside any casino,… 20 Free Spins on registration + 180 free spins at 1st deposit. Dunder.com, Offering Players Bonuses That They Themselves Would Want Dunder.com, is a fun online casino that puts themselves… Receive your exclusive bonuses! The best part about the Free Spins feature is that it’s possible to retrigger more free spins infinitely. And guess what – the scatter mask might make an appearance while you’re spinning wheel for free, which means you could win 2,000 your stake even after you trigger the free spins. The dollar sign and diamond sign are other features that are the ones you’re hoping to land on. https://blavida.com/ideanext/profile/hortensemps880/ PACA When you hit a lucky spin, you want to withdraw your winnings quickly. Luckily, online gambling Canada real money still allows you to do this. Real money casinos usually have smooth withdrawal processes. The actual withdrawal time will vary depending on which payment method you chose. To withdraw winnings you must usually do the following: Slotomania lets you play free slots games online for fun. It’s not just one game either, it is packed full of all the best slots games with hundreds of variants to choose from. It is available on all devices including PC, tablet, and mobile. You can download free mobile apps for iPhone, iPad, and Android devices and enjoy social fun on Facebook too. Play free Vegas style online slots with great features. Slotomania is for fun online and these free slots don’t offer real money gambling.

    Reply
  51. Lok

    Members of the Modern Window Cleaning High-Rise window washing team participated in the annual Spectrum Health Children’s Hospital Halloween party. When you work with Vue Window Cleaning, you work with a company that: While it may not seem like a big deal to let dirt and debris buildup on your roof indefinitely, the truth is that a dirty roof probably won’t last as long as a clean roof. That’s because dirt that’s covered in debris is more likely to trap moisture, which can weaken your roof and potentially cause mold and leaks to develop. A clean roof can prevent expensive damages, keep your roof’s warranty active, keep your home’s value, amongst many other benefits. Your roof is one of the most important parts of your home. Contact Geek Window Cleaning today for a free roof cleaning estimate. https://macrohint.com/community/profile/katrinaburrowes/ So Kolbaska dusted off an old business plan for windows and doors and started doing installs for Lowe’s and Home Depot. Then in 2017, he opened a showroom and launched The Men With Tools after a customer noticed how many tools he had. “Most people couldn’t spell or remember my name, so it seemed like a good idea,” he laughs. If a relaxing night at the movies is more your thing, create an at home movie theater complete with recliners and a big screen. Catch up on episodes of your favorite series or kick back and watch the latest summer box office hit. Why pay big bucks for a night at the movies when your own theater is just a few steps away? With a design build firm, you’ll probably have one project manager who supervises your entire remodel. That person will bring in colleagues—say, a staff designer to help you find cabinets and an architect to plot your kitchen layout. The firm then orders the materials and builds the project. Design build firms bill in a variety of ways, from hourly to by the project. Gordon, with Insite Builders & Remodeling, says his company asks for a small deposit upfront, then takes periodic payments throughout the construction process.

    Reply
  52. Not

    Entwickelt wurde das Follow-the-Leader-System von dem Roulettespieler Selzer McKenzie – laut eigenen Angaben wurde er damit zum Millionär. Dieses Wettsystem ist sehr einfach und lässt sich nicht nur im einem online Casino beim Roulette online kostenlos spielen, sondern auch in einem realen Casino umsetzen. Dieses Verfahren funktioniert bei allen sechs Einfachen Chancen. In unserem Beispiel setzen wir dazu beim Roulette online kostenlos spielen auf eine Farbe eine Welteinheit, die einem Euro entspricht. Bereits vor dem Spiel sollte sich der Roulettespiele ein Money-Management überlegen und planen, wie viel sein Limit beträgt und wie hoch eine Welteinheit ist. Roulette Online kostenlos spielen ohne Anmeldung bietet die Möglichkeit ohne eine vorherige Anmeldung Roulette Spiele zu machen. So kann man Roulette ausprobieren, ohne das man Geld bezahlen muss. Allerdings lässt sich in der Regel damit kein echtes Geld gewinnen. http://fernandoatjy986531.blogs100.com/15835143/casino-mit-1-euro-einzahlung-2022 Slots, Roulette, Video Poker, Black Jack und Jackpots sorgen für ein einzigartiges Spielerlebnis. Unser Tipp: Cash or Nothing. Wenn Ihr Fragen zum Online-Poker, kostenlosen Angeboten oder Pokerseiten habt, lasst uns einfach einen Kommentar da und wir helfen Euch so schnell wie möglich weiter. Wer hat nicht schon einmal ein Pokerspiel im Fernsehen gesehen, bei dem es um Millionensummen ging. So wurde auch das Onlinepoker attraktiver. Die Beliebtheit von Poker ist besonders durch die vielseitigen Angebote des kostenlosen online Poker spielens aber auch durch die große Anzahl an Möglichkeiten für Echtgeld Poker weiter gestiegen. Als Erstes müssen Sie unsere kostenlose Pokersoftware herunterladen und ein neues Stars-Konto anlegen. Das dauert nur ein paar Minuten. Wählen Sie Ihren Benutzernamen (Ihr Spitzname, der an den Tischen angezeigt wird), geben Sie Ihr gewünschtes Passwort ein und bestätigen Sie Ihre E-Mail-Adresse. Sobald Ihre Registrierung abgeschlossen ist, erhalten Sie virtuelle Spielgeldchips, mit denen Sie an unseren kostenlosen Spielen Platz nehmen können.

    Reply
  53. nib

    Before we dive into how to use bitcoin for your weekend in Vegas, let’s talk briefly about what bitcoin is! Bitcoin is a cryptocurrency, meaning that it is bought, traded, and sold using cryptography to secure transactions. Bitcoin was the first decentralized digital currency, and there are now other competitors (like Ethereum) that operate under similar principles. Bitcoin is bought, sold, and traded through digital wallets. Stevens opened the D in 2012, introducing a hotel casino to match the trendy, forward-thinking style of the burgeoning downtown Las Vegas neighborhood. To create the modern vibe, the existing property located on the Fremont Street Experience received a complete overhaul, incorporating chic design elements, renovating the guest rooms, adding a collection of high-end suites and emphasizing entertainment, nightlife and restaurants alongside the casino. https://www.acppov.com/Forums/profile/janelleperrone/ Online casinos have recorded high e-traffic from people from all parts of the world to participate and try their hand at online casino games while being in the comfort of their own homes – an ideal situation keeping in mind the pandemic scenario. Online casinos add an edge to the gaming scenario by becoming means of earning while gaming simultaneously. These online casinos provide an impressive display of different kinds of gambling games and themes like live casinos, roulette, blackjack, Wild West, online slot games, online betting. Taking sponsorships from and encouraging illegal gambling can land streamers in sticky legal territory, Ifrah says. He warns streamers against advertising these crypto gambling sites while streaming from the US. “My advice to them is that, basically, the underlying activity is illegal.” It still happens, though. “There’s a lot of money in it,” he says. “Streamers have told me, ‘Hey, I don't want to just give this up. This is a big opportunity for me, because these sites pay a lot of money.’”

    Reply
  54. nib

    There are now hundreds of unique Dice Bitcoin games and new sites are being added every week. Our experienced reviewers are always on the lookout for the newest Bitcoin dice games and this list is updated the moment we find them. Each dice Bitcoin Casino is independently rated and reviewed so you can be sure to find an honest opinion at The Bitcoin Strip. Looking to play Bitcoin dice? Look no further! Bitcoin casinos have grown in popularity in recent years because they allow many operators to sidestep burdensome regulations imposed by traditional internet casinos. So, in this article, we will go over the best Bitcoin casinos available online. Also, we will explain what you should look for before deciding to go online and start gambling. Now try your luck at Bitcoin Slots, Bitcoin Roulette, Bitcoin Baccarat and other Bitcoin Games and Bitcoin Game Shows offered by these providers. https://shakingmyheadproductions.com/community/profile/dominickaustin2 Players new to the site will need to have a Bitcoin wallet set up and credited in order to play; Blockchain, Armory, and Copay come highly recommended. An alternative is to purchase Bitcoins on-site via BTCXE using their debit or credit card. Having purchased Bitcoin and credited their Bitcasino account, users are all set to play the games. An in-depth guide to buying, managing, and using bitcoin can be found on the website. The main currency Bitcasino accepts is Bitcoin, although other altcoins are accepted too, players are currently able to play with Ethereum (ETH), Litecoin (LTC), TRON (TRX), Ripple (XRP), and Tether (USDT).  Contributed to date Many crypto players come to Bitcasino for the games and stay for the exclusive benefits and perks. For instance, Bitcasino has the highest deposit and withdrawal limits. You can put in or take out funds in numerous cryptocurrencies, including Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH), Litecoin (LTC), Ripple (XRP), Cardano (ADA), and Tether (USDT).

    Reply
  55. extreme galeri ıslak upskirt naked

    Liseli çıtır kız Porno filmleri izle ️⭐ liseli çıtır
    kız sikiş porn kategorimizde ️ pornoseverler için ⭐liseli çıtır kız sex porno filmi yüklenmiştir,
    liseli çıtır kız en iyi kalitede full 4k liseli çıtır kız porno se.

    Reply
  56. Vaw

    Hand & Stone offers a full complement of specialty massages, facials and enhancements. Introductory Offers valid for One-Hour* Swedish Massage, Classic (or Teens/Men’s) Facial or Hot Stone Massage services only. Call the spa for specialty service availability. TRAFFIC ALERT: North Main Street Canal Bridge CLOSED June 1, 2022-August 1, 2022 A DayDreams Day & MedSpa gift certificate is the solution to your gift-giving woes. Allow that special person to take time to themselves and experience a soothing spa treatment in a tranquil environment. Purchase Gift Certificates. The Spa facilities include specialty rooms such as the Vichy wet treatment rooms, a private couple’s relaxation room, a nail salon with manicure and pedicure stations, and a hair salon. Mokara Hotel & Spa – San Antonio, TX http://aat.or.tz/en/index.php/community/profile/stephaniareyes/ GLOW INSIDE AND OUT Glow beauty oil smells divine, it soaks into the skin leaving it feeling nourished and soft, I have used many oils this is one of the best. Been using it for 2 weeks now and am glowing!! It’s cleared up my skin and evn clearing up my dark knuckles! This cream is holy grailвќ¤пёЏ “I have been getting compliments on my hair and skin for the past three days. I am so in love with Glow.” Your Cart is Empty *Rear Entrance to TD Bank, above Wolfeboro Eye Associates* 1 Dundee Park # 2, Andover, I’ve been to Glow many times and every time is a great experience. Texas is professional, honest, informative, and kind. The staff is so friendly and accommodating. The facility is cozy and most important very CLEAN! Thanks Glow for all the amazing services ! Top Choice Medical Spa of 2022 in Etobicoke

    Reply
  57. best cryptocurrency to invest 2021

    Heya i’m for the first time here. I found this board and I find It truly useful & it helped me out much. I hope to give something back and aid others like you aided me.

    Reply
  58. family beyaz Pislik sexy

    Dog pornohd izle porno vıdeolarını ücretsiz izle.

    dog pornohd izle sikiş filmleri oYoH ile izlenir, kesintisiz seks
    merkezi. OY KATEGORİLER VIDEO ARA. Dog Pornohd Izle porno izle.
    5:36. Şişman büyükanne için güzel bir hot-dog.

    Gerçi kocamın siki pek büyük değildi. Sonra aynanın karşısına geçip
    dudaklarıma rujumu.

    Reply
  59. totosite

    Hello ! I am the one who writes posts on these topics totosite I would like to write an article based on your article. When can I ask for a review?

    Reply
  60. zmozero teriloren

    Magnificent beat ! I wish to apprentice at the same time as you amend your website, how could i subscribe for a weblog website? The account aided me a acceptable deal. I have been a little bit familiar of this your broadcast provided vibrant clear idea

    Reply
  61. tracfone 2022

    Having read this I thought it was rather informative.

    I appreciate you finding the time and effort to put this informative article together.
    I once again find myself spending a lot of time both reading and commenting.
    But so what, it was still worth it!

    my web page tracfone 2022

    Reply
  62. tracfone coupon

    Ahaa, its good dialogue on the topic of this paragraph at
    this place at this weblog, I have read all that,
    so now me also commenting here.

    Look at my page – tracfone coupon

    Reply

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *